Menu

Τμήμα Μουσικών Σπουδών

ΜΑΡΚΟΣ ΤΣΕΤΣΟΣ

Βαθμίδα: Καθηγητής

Τομέας: Ιστορικής και Συστηματικής Μουσικολογίας

Τηλ.: 210 7277479

FAX Γραφείου: 210 7277479

Αρ. Γραφείου: 923

Όροφος: 9ος

Ημέρες και Ώρες Υποδοχής στο Γραφείο: 
Τετάρτη, 11.00-12.00

email: mtsetsos@music.uoa.gr

 

Σπουδές

Διδακτορικό στη Μουσικολογία, Ε.Κ.Π.Α., Τμήμα Μουσικών Σπουδών (1999, Άριστα, υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών). Magister Artium Διεύθυνσης Συμφωνικής Ορχήστρας και Όπερας, Κρατικό Ωδείο «Ρίμσκυ-Κόρσακοφ» Αγίας Πετρούπολης Ρωσίας (1993, Άριστα). Δίπλωμα κλασικής κιθάρας, Εθνικό Ωδείο (1986, Άριστα, υποτροφία του Εθνικού Ωδείου)

 

Ακαδημαϊκή Σταδιοδρομία

Υπηρεσία στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ε.Κ.Π.Α. με Π.Δ. 407/80 (1995-2000), ως Λέκτορας (2001-2005), ως Επίκουρος Καθηγητής (2005-2011), ως Αναπληρωτής Καθηγητής (2011-2015). Μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Μουσικολογία, επιστημονικός συνεργάτης του περιοδικού Αξιολογικά, μέλος του Δ.Σ. του κοινωφελούς Ιδρύματος Σάκη Καράγιωργα, ιδρυτικό μέλος και μέλος του Δ.Σ. (2013-2014) της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας, μέλος της διεθνούς Helmuth Plessner Gesellschaft, μέλος της Συμβουλευτικής Επιστημονικής Επιτροπής του Online-Compendium των ελληνογερμανικών διασταυρώσεων. Επί χρόνια συνεργάτης του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών και συνεργάτης της μουσικής εγκυκλοπαίδειας Die Musik in Geschichte und Gegenwart (MGG). Πάνω από 50 συμμετοχές σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια. 

Ερευνητικά ενδιαφέροντα

Αισθητική της μουσικής, Αισθητική, Φιλοσοφία, ζητήματα αισθητικής και ιδεολογίας της νεοελληνικής έντεχνης και δημοφιλούς μουσικής. Έμφαση σε ζητήματα αξίας και κανονιστικότητας, κριτικής θεωρίας, φιλοσοφικής ανθρωπολογίας.

 

 Διδασκόμενα Μαθήματα

1. Εισαγωγή στην Ιστορική και Συστηματική Μουσικολογία. Στο μάθημα εξετάζονται μια σειρά ζητημάτων κεντρικής σημασίας για την επιστήμη της μουσικολογίας, όπως: το αντικείμενο και οι κλάδοι της μουσικολογίας, οι μορφές και τα είδη της μουσικής, η έννοια του μουσικού ύφους, προβλήματα περιοδολόγησης και μεθόδου στη μουσική ιστοριογραφία, η προβληματική της τονικότητας και τα τονικά συστήματα (τροπικότητα, λειτουργική τονικότητα, ατονικότητα), η αισθητική και κοινωνική διάσταση της μουσικής, η μουσική ανάλυση και η σύνδεση της μουσικής ανάλυσης με την αξιολογική κρίση.
2. Κοινωνιολογία της μουσικής. Το μάθημα εισάγει τους φοιτητές στην κοινωνιολογική μελέτη της μουσικής, μέσα από την κριτική παρουσίαση και συζήτηση του έργου κύριων εκπροσώπων της όπως οι Auguste Comte, Herbert Spencer, Georg Simmel, Jules Combarieu, Paul Bekker, Max Weber, Alfred Schutz, John Mueller, Alphons Silbermann, Kurt Blaukopf, Tia DeNora και, φυσικά, Theodor W. Adorno. Εξετάζονται ζητήματα όπως, μεταξύ άλλων, η κοινωνική διαμόρφωση των υλικών, των στυλ, των μορφών και των ειδών της μουσικής, ο κοινωνικός ρόλος του μουσικού και η κοινωνική λειτουργία της μουσικής, χαρακτήρας και εξέλιξη των  μουσικών θεσμών και των μουσικών ακροατηρίων.
3. Η ρομαντική Συμφωνία από τον Σούμπερτ στον Μάλερ (σεμινάριο). Σκοπός του σεμιναρίου είναι η ιστορική, αναλυτική και αισθητική μελέτη του είδους Συμφωνία κατά την περίοδο του μουσικού ρομαντισμού (1815-1914), περίοδο κατά την οποία η Συμφωνία αναδείχθηκε στο κορυφαίο είδος ενόργανης έντεχνης μουσικής. Κάθε χρονιά θα μελετώνται οι Συμφωνίες ενός ή δύο σημαντικών συνθετών που έγραψαν Συμφωνίες: Schubert, Mendelssohn, Schumann, Berlioz, Liszt, Brahms, Bruckner και Mahler.
4. Θεωρία και πράξη της μουσικής κριτικής (ΕΕ). Στο σκέλος της θεωρίας, εξετάζονται οι τρεις άξονες της κριτικής μουσικών έργων: περιγραφή, ερμηνεία και αξιολόγηση, με ιδιαίτερη έμφαση στην αξιολόγηση, που αποτελεί και τον ουσιαστικό στόχο της κριτικής. Στο πλαίσιο αυτό συζητούνται μείζονες θεωρίες καλλιτεχνικής αξίας, με ιδιαίτερη αναφορά στους Hume, Kant, Hanslick, Beardsley, Adorno και Dahlhaus. Στο σκέλος της πράξης, παρουσιάζονται και αναλύονται ως προς τη στόχευση, τη στρατηγική και το ύφος τους κείμενα σημαντικών εκπροσώπων της μουσικής κριτικής.

 

 Βιβλία

1. Νεοελληνική μουσική. Δοκίμια ιδεολογικής και θεσμικής κριτικής, Παπαγρηγορίου-Νάκας (σειρά «Ελληνικές Μουσικολογικές Εκδόσεις», διευθυντής: Απόστολος Κώστιος), Αθήνα 2013  
2. Η μουσική στη νεότερη φιλοσοφία. Από τον Καντ στον Αντόρνο, εκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2012  
3. Στοιχεία και περιβάλλοντα της μουσικής. Φιλοσοφική εισαγωγή στη μουσικολογία, Fagotto-Books, Αθήνα 2012  
4. Εθνικισμός και λαϊκισμός στη νεοελληνική μουσική. Πολιτικές όψεις μιας πολιτισμικής απόκλισης, Ίδρυμα Σάκη Καράγιωργα, Αθήνα 2011  
5. Βασικές μέθοδοι ενορχήστρωσης, Orpheus-Νικολαΐδης, Αθήνα 2006  
6. Βούληση και ήχος. Η μεταφυσική της μουσικής στη φιλοσοφία του Σοπενχάουερ, Εστία (σειρά «Φιλοσοφία», διευθυντές: Γ. Φαράκλας, Ε. Περδικούρη), Αθήνα 2004  
7. E. Hanslick, Για το ωραίο στη μουσική, μτφρ. & επίμετρο Μ. Τσέτσος, Εξάντας, Αθήνα 2003  
8. Έγελος (Hegel), Η αισθητική της μουσικής, μτφρ. & επίμετρο Μ. Τσέτσος, Εστία 2002  
9. R. Wagner, Beethoven. Μία συμβολή στη φιλοσοφία της μουσικής, επιμ. & εισαγωγή Μ. Τσέτσος, μτφρ. Ι. Φούλιας, Νεφέλη, Αθήνα 2013  
10. Μ. Τσέτσος, Ι. Φούλιας (επιμ.), W. A. Mozart. Δεκαπέντε προσεγγίσεις, Νεφέλη, Αθήνα 2008

 

Αντιπροσωπευτικές Δημοσιεύσεις

1. «Die Kunst des tönenden Verhaltens. Helmuth Plessners Beitrag zur Musikästhetik und Musikanthropologie», International Review of the Aesthetics and Sociology of Music 52/1 (2021)
2. «Irrationalität und Sinnenfeindschaft. Zur faustischen Musikphilosophie Oswald Spenglers», στο M. Perrakis (επιμ.), Musik und Lebensphilosophie (Studien zur Wertungsforschung, vol. 64), Vienna / London / New York 2020, 81-103
3. «Music of a Life Constitutively Homeless, or the Return of Ulysses. Helmuth Plessner unriddles Nikos Skalkottas», στο M. Perrakis (επιμ.), Music as aesthetic idea of life (Studien zur Wertongsforschung, vol. 61), Vienna / London / New York 2019, 143-165
4. «Ästhetische Schriften zur Musik und modernen Malerei», στο J. Fischer (επιμ.), Plessner-Handbuch. Leben – Werk – Wirkung, Stuttgart 2021
5. «Κανονιστική αισθητική χωρίς αξίες (;) Απορίες της θεωρίας στον Adorno», Αξιολογικά 29 (2015), 9-35
6. «Μουσική και ανθρώπινη φύση στον Ρουσσώ. Σε αναζήτηση άρσης των αντινομιών», στο R. Azizoglu, Γ. Φαράκλας (επιμ.), Η δημοκρατία στην εξορία. Ένας οδηγός για τη σκέψη του Ρουσσώ 300 χρόνια μετά τη γέννησή του, Νήσος, Αθήνα 2013, σ. 371-396
7. «Ο Beethoven και η γέννηση του βαγκνερικού δράματος από το πνεύμα της συμφωνικής μουσικής», εισαγωγή του επιμελητή, στο: R. Wagner, Beethoven. Μία συμβολή στη φιλοσοφία της μουσικής, μτφρ. Ι. Φούλιας, επιμ. Μ. Τσέτσος, εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 2013, σ. 11-49
8. «Ο Arnold Schoenberg και το πρόβλημα της αξίας στη μουσική», στο Συμβολή στη μνήμη του Γεωργίου Στ. Αμαργιανάκη, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Αθήνα 2013, σ. 245-260
9. «The Specificity of Musical Meaning in Helmuth Plessner’s Philosophical Anthropology of the Senses», στο E. Cambouropoulos, C. Tsougras, P. Mavromatis, K. Pastiadis (επιμ.), Proceedings of the 12th International Conference on Music Perception and Cognition and the 8th Triennial Conference of the European Society for the Cognitive Sciences of Music, Θεσσαλονίκη 2012, σ. 1025-1032
10. «Postmodern Musicology and the Subjectivity of Value», στο Martha Grabocz, Makis Solomos (επιμ.), New Musicology. Perspectives critiques, Filigrane. Musique, esthétique, sciences, société 11 (2010), σ. 141-163
11. «Zur Hegelschen Kritik einer ethisch-politischen Wirkung der Musik», στο Andreas Arndt κ.α. (επιμ.), Hegels politische Philosophie. Hegel Jahrbuch 2009, Βερολίνο 2009, σ. 104-107
12. «Κριτική αξιολογία και αισθητική θεωρία. Ορισμένα ζητήματα», στο Μ. Αγγελίδης, Σ. Δημητρίου, Α. Λαβράνου (επιμ.), Θεωρία, Αξίες, Κριτική, αφιέρωμα στον Κ. Ψυχοπαίδη, Αθήνα 2008, σ. 539-555
13. «Zum Lebensbegriff in der Ästhetik Hegels», στο A. Arndt κ.α. (επιμ.), Das Leben denken. Hegel Jahrbuch 2007, Βερολίνο 2007, σ. 18-22
14. «Αισθητικές αξίες. Ζητήματα θεωρίας στους H. Rickert και M. Scheler», Αξιολογικά 15 (2006), σ. 165-180
15. «Glauben und Wissen in der Musik der Neuzeit», στο Α. Arndt κ.α. (επιμ.), Glauben und Wissen. Hegel Jahrbuch 2004, επετηρίδα της Διεθνούς Εταιρείας Hegel, Βερολίνο 2004, σ. 31-36
16. «Bruno Walter, ο ρομαντικός ιδεαλιστής», επίμετρο στο Bruno Walter, Περί μουσικής, μτφρ. Μ. Αντωνοπούλου, Φ. Παναγιωτοπούλου, Printa-Ροές, Αθήνα 2004, σ. 301-328
17. «Ο Έντουαρντ Χάνσλικ και οι αξίες της μουσικής κριτικής», επίμετρο στο Eduard Hanslick, Για το ωραίο στη μουσική, μτφρ. Μ. Τσέτσος, Εξάντας, Αθήνα 2003, σ. 139-194
18. «Η επικαιρότητα των πανεπιστημιακών παραδόσεων του Χέγκελ για τη μουσική: μερικές φιλοσοφικοαισθητικές παρατηρήσεις», επίμετρο στο Έγελος, Η αισθητική της μουσικής, μτφρ. Μ. Τσέτσος, Αθήνα 2002, σ. 119-167

 

Καλλιτεχνική Δραστηριότητα

Βραβεύσεις ως κιθαριστής:
(1) Α΄ Βραβείο και Χρυσό Μετάλλιο στον 16ο Διεθνή διαγωνισμό κιθάρας, Μιλάνο 1981·
(2) Α΄ Βραβείο και «ειδικό βραβείο ερμηνείας ελληνικού έργου για κιθάρα» στον 1ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Κιθάρας, Αθήνα 1985. Ηχογραφήσεις ως κιθαριστής: Δύο δίσκους βινυλίου με έργα Δημήτρη Φάμπα (1981) και Μίκη Θεοδωράκη (1985), ένα δίσκο ακτίνας με κοντσέρτα για κιθάρα και ορχήστρα, με την Ορχήστρα Δωματίου της Φιλαρμονικής της Αγίας Πετρούπολης υπό τη διεύθυνση του Vladimir Altshuler (1994) και ένα δίσκο ακτίνας με έργα για κιθάρα και βιολί του N. Paganini (1997). Συνεργασίες ως αρχιμουσικός με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, τα Μουσικά Σύνολα της ΕΡΤ, την Καμεράτα, την Ορχήστρα Δωματίου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, την Ορχήστρα Πατρών, το Στούντιο Όπερας της Ε.Λ.Σ. (1996-1997), την Ορχήστρα Ωδείων.