Menu

Τμήμα Μουσικών Σπουδών

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

 

Τομέας Ιστορικής και Συστηματικής Μουσικολογίας


2013

Τίτλος: Ειδική βάση δεδομένων μουσικών βυζαντινών χειρογράφων

Επιστημονικός υπεύθυνος: Ιωάννης Παπαθανασίου

Ερευνητική ομάδα: Γεώργιος Ρουσόπουλος, Νικόλαος Μπούκας

Περιγραφή: Πρόκειται για μια Ειδική Βιβλιογραφική Βάση Δεδομένων βυζαντινών μουσικών χειρογράφων, ένα σύγχρονο βιβλιογραφικό εργαλείο που εστιάζει το ενδιαφέρον στην εύρεση φωτογραφιών μουσικών κωδίκων. Περιλαμβάνει βιβλιογραφικές καταχωρήσεις που έχουν αποκλειστική σχέση με τη βυζαντινή μουσική. Η έρευνα δεν περιορίζεται σε βιβλιοθήκες μιας πόλης αλλά θα αγκαλιάζει τη συνολική παγκόσμια παραγωγή επιστημονικών πονημάτων. Η δημοσίευση της Ειδικής Βιβλιογραφικής Βάσης Δεδομένων θα έχει ηλεκτρονική μορφή προκειμένου ο χρήστης να μπορεί άμεσα να αναζητήσει πολλαπλά στοιχεία ανάμεσα στις βιβλιογραφικές καταχωρήσεις. Η Ειδική βάση δεδομένων μουσικών βυζαντινών χειρογράφων αποτελείται από δύο βασικά μέρη. Στο πρώτο περιλαμβάνεται η βιβλιογραφία με τη συνολική παραγωγή επιστημονικών συγγραμμάτων σχετικών με τη βυζαντινή μουσική έως το 2011. Στο δεύτερο μέρος οι ερευνητές μπορούν να εντοπίζουν τις δημοσιευμένες φωτογραφίες χειρογράφων βυζαντινής μουσικής που περιλαμβάνονται στην βιβλιογραφία του πρώτου μέρους. Με τον τρόπο αυτό ο ερευνητής θα μπορεί να δει δείγμα γραφής από κάποιο χειρόγραφο.


2013

Τίτλος: Οργανολογική μελέτη και ανακατασκευή των μουσικών ευρημάτων (χέλυς-αυλός-άρπα) από τον «Τάφο του ποιητή» - Δάφνη Αττικής

Επιστημονικός υπεύθυνος: Στέλιος Ψαρουδάκης

Συμμετέχοντες: Χρήστος Τερζής (Μεταδιδακτορικός ερευνητής)

Χρηματοδότηση: Ίδρυμα Ιωάννη Λάτση

Περιγραφή: Πρωταρχικός σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η μελέτη των υπολειμμάτων τριών μουσικών οργάνων του 5ου πΧ αιώνα, τα οποία βρέθηκαν το 1981 σε τάφο στην περιοχή της Δάφνης Αττικής και φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πειραιά. Πρόκειται: α) για το ηχείο, έναν βραχίονα και τον χορδοτόνο μιας ξύλινης άρπας του τύπου του τριγώνου, β) τις οστέινες πλάκες κελύφους χελώνας, το οποίο αποτελούσε το ηχείο λύρας του τύπου της χέλυος και γ) ένα από τα δύο στελέχη ξύλινου αυλού του δίζυγος τύπου. Ο δεύτερος στόχος ήταν η πρόταση αποκατάστασης των οργάνων, προκειμένου να διερευνηθεί η τεχνολογία, η λειτουργία και η τεχνική τους. Τελικός σκοπός, η διάχυση των πορισμάτων της μελέτης και ανακατασκευής των οργάνων στην κοινωνία, μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων και αναρτήσεων στην αρχαιομουσικολογική μας ιστοσελίδα.


2012

Τίτλος: Ανακατασκευή του τριγώνου της Δάφνης: μια πρώτη προσέγγιση

Επιστημονικός υπεύθυνος: Στέλιος Ψαρουδάκης

Συμμετέχοντες: Χρήστος Τερζής (Μεταδιδακτορικός ερευνητής)

Χρηματοδότηση: Ερευνητικά Προγράμματα για την έρευνα μελών ΔΕΠ

Περιγραφή: Αγορά εξοπλισμού και υλικών, προκειμένου να ανακατασκευαστεί ένα από τα τρία όργανα που βρέθηκαν στον «Τάφο του ποιητή» στη Δάφνη. Το έργο είχε σκοπό την υλοποίηση της ανακατασκευαστικής πρότασης σ’ ένα πρώτο στάδιο και τον έλεγχό της. Το όργανο χρησιμοποιείται έκτοτε σε εκπαιδευτικά προγράμματα σε σχολεία, καθώς και στα πλαίσια σχετικών ομιλιών και μουσικών εκτελέσεων σωζόμενων μελών.


2007-2009

Τίτλος: Συνεργασία με το διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα RIPM

Επιστημονική υπεύθυνη: Αικατερίνη Ρωμανού

Ερευνητική ομάδα: Ιωάννης Φούλιας, Γιώργος Βλαστός, Τάσος Κολυδάς, Σοφία Κοντώση, Μαντώ Πυλιαρού

Περιγραφή: Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συνεργάζεται από τον Μάρτιο του 2007 με το διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα RIPM (Répertoire International de la Presse Musicale / Retrospective Index to Music Periodicals, 1800-1950). Το RIPM είναι ένας από τους τέσσερις διεθνείς συνεργαζόμενους μουσικούς βιβλιογραφικούς οργανισμούς, μαζί με τους RISM (Répertoire International des Sources Musicales), RILM (Répertoire International de Littérature Musicale) και RIdIM (Répertoire International d’Iconographie Musicale), και ιδρύθηκε για να παράσχει πρόσβαση στους ερευνητές στα μουσικά περιοδικά του δέκατου ένατου και του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα. Αντικείμενο της ελληνικής ομάδας του RIPM είναι η μελέτη, η αποδελτίωση, η τεκμηρίωση και η δημοσίευση στην ιστοσελίδα του RIPM των ελληνικών μουσικών περιοδικών της περιόδου που καλύπτει το εν λόγω πρόγραμμα (Μουσική Εφημερίς, Φόρμιγξ, Απόλλων, Εθνική Μούσα, Ορφεύς, Μουσική, Μουσική Επιθεώρησις, Νέα Φόρμιγξ, Μουσικά Χρονικά, Μουσικός Κόσμος, Μουσική Ζωή, Μουσική Κίνησις).


 

Τομέας Εθνομουσικολογίας και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας


2019-2021

Τίτλος: Διακοινοτικές Μουσικές Γεωγραφίες της Κωνσταντινούπολης κατά την Ύστερη Οθωμανική Περίοδο

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παναγιώτης Πούλος

Συνεργαζόμενοι Φορείς: ΕΚΠΑ - Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Πανεπιστημίου Μακεδονίας - Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης - Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Πατρών

Χρηματοδότηση: Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ), «1η Προκήρυξη ερευνητικών έργων ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. για την ενίσχυση των μελών ΔΕΠ και Ερευνητών/τριών και την προμήθεια ερευνητικού εξοπλισμού μεγάλης αξίας»

Περιγραφή: Το αντικείμενο του ερευνητικού προγράμματος είναι η χαρτογράφηση και η ανάλυση των διακοινοτικών μουσικών αλληλεπιδράσεων ή/και αποκλεισμών στην Κωνσταντινούπολη κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο. Το πρόγραμμα επικεντρώνεται στις άτυπες μορφές κοινωνικότητας, στους χώρους δημόσιας μουσικής επιτέλεσης και στον τομέα των μουσικών εκδόσεων, και μελετά τα συλλογικά δίκτυα και τις ατομικές διαδρομές εντός του μεταβαλλόμενου αστικού περιβάλλοντος της Κωνσταντινούπολης που συγκροτούν και υποστηρίζουν τις διακοινοτικές μουσικές σχέσεις. Πρωταρχικό στόχο του προγράμματος αποτελεί ο εντοπισμός αυτών των ενδιάμεσων χώρων που δημιουργούνταν από την αλληλεπίδραση μουσικής, κειμένου και χώρου στο πλαίσιο των διακοινοτικών σχέσεων της ύστερης οθωμανικής περιόδου, καθώς επίσης και η ανάδειξη από τη μία πλευρά της δυνητικότητας αυτών των ενδιάμεσων χώρων ως «κατωφλιών χειραφέτησης» στο πλαίσιο διεργασιών κοινωνικής και πολιτικής μετάβασης και από την άλλη πλευρά ως μέσων διασφάλισης συνεχειών.


2017-2022

Τίτλος: Ιστορίες, Χώροι, Κληρονομιές στη Μετάβαση από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στο Ελληνικό Κράτος

Επιστημονικοί Υπεύθυνοι: Παναγιώτης Πούλος και Ηλίας Κολοβός

Συνεργαζόμενοι Φορείς: ΕΚΠΑ - Γαλλική Σχολή Αθηνών (École Française d’ Athènes) - SonorCities, Heritage Management Organization

Χρηματοδότηση: Γαλλική Σχολή Αθηνών (École Française d’ Athènes)

Περιγραφή: Το πρόγραμμα μελετά τις ιστορικές διαδρομές του αστικού χώρου κατά τη μετάβαση από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στο Ελληνικό Κράτος. Οι ιστορίες αυτού του ριζικά μεταβαλλόμενου αστικού χώρου μελετώνται στην δι-αισθητηριακή (intersensorial) τους διάσταση, υπογραμμίζοντας τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ της υλικότητας του χώρου και των πολυδιάστατων εννοιολογήσεών του.Οι στόχοι του προγράμματος είναι αφενός η ανάπτυξη κριτικής μεθοδολογίας για τη μελέτη της αισθητηριακής ιστορίας του οθωμανικού αστικού χώρου σε μετάβαση, και αφετέρου η διερεύνηση των σύγχρονων πολιτικών της ιστορικής μνήμης όπως αυτές εκφέρονται στην ελληνική και ευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα, μέσα από την εκκίνηση διαλόγου με την ευρύτερη κοινότητα του χώρου (ερευνητών, επαγγελματιών κ.ά.) Το πρόγραμμα βασίζεται στην κριτική διεπιστημονική χρήση μεθοδολογικών εργαλείων και αναλυτικών εννοιών από τα πεδία της πολιτισμικής ιστορίας, των σπουδών αστικού χώρου (urban studies), της αρχαιολογίας, της εθνομουσικολογίας και της ανθρωπολογίας, σε διάλογο με τις σύγχρονες τάσεις στον ευρύτερο κλάδο των ψηφιακών ανθρωπιστικών σπουδών (digital humanities).


2014-2015

Τίτλος: Η Έντεχνη Δυτική Μουσική στην Περίοδο της Κρίσης: Μια Διεπιστημονική Μελέτη του Σύγχρονου Ελληνικού Πολιτισμού και της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συνεργαζόμενος Καθηγητής: Αναστάσιος Χαψούλας

Συμμετέχοντες Φορείς: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας) - Royal Holloway, University of London (συνεργαζόμενος φορέας)

Χρηματοδότηση: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση” - “Αριστεία II”

Περιγραφή: Το έργο συνιστά την πρώτη διεπιστημονική μελέτη της σύγχρονης μουσικής ζωής στην Ελλάδα που εστιάζει στην έντεχνη μουσική, στη σχέση της με άλλες πτυχές του ελληνικού πολιτισμού και σε ζητήματα που αφορούν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Επικεντρώνεται στην περίοδο μετά το 2000 –κατά τη φάση της οικονομικής και κοινωνικοπολιτισμικής κρίσης στην Ελλάδα– και αναλύει μια σειρά από μουσικές οντολογίες και παράγοντες (μουσικούς, χώρους συναυλιών, παραστάσεις, ακροατήρια, ΜΜΕ, φορείς), την αλληλεπίδρασή τους και τον λόγο περί αυτών.


2012-2015

Τίτλος: Δίεση: Ολοκληρωμένος Σχεδιασμός και Υλοποίηση Συστήματος Δικτυακής Μουσικής Εκτέλεσης

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παναγιώτης Τσακαλίδης

Συνεργαζόμενη Καθηγήτρια: Βασιλική Λαλιώτη

Συμμετέχοντες Φορείς: Πανεπιστήμιο Κρήτης (κύριος φορέας) - ΕΚΠΑ (συνεργαζόμενος φορέας) - ΑΣΟΕ (συνεργαζόμενος φορέας) - ΤΕΙ Κρήτης (συνεργαζόμενος φορέας)

Χρηματοδότηση: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση” - “Θαλής”

Περιγραφή: Ο σκοπός της πράξης είναι να προτείνει λύσεις που προάγουν την τρέχουσα γενιά συστημάτων Δικτυακής Μουσικής Εκτέλεσης (ΔΜΕ). Τα συστήματα αυτά επιτρέπουν σε μουσικούς οι οποίοι είναι απομακρυσμένοι μεταξύ τους να συνεργάζονται και να δίνουν κοινές μουσικές συναυλίες, σαν να βρίσκονταν στον ίδιο χώρο, μέσω τηλεπικοινωνιακών δικτύων.


2012-2013

Τίτλος: Βιντεο-ιστορίες Ζωής Μεταναστών

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Χρηματοδότηση: Υπουργείο Εσωτερικών - Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης - Ετήσιο Πρόγραμμα 2011

Περιγραφή: Το έργο είναι αποτέλεσμα συνεργασίας μεταναστών και Ελλήνων. Πρόκειται για 20 ταινίες μικρού μήκους οι οποίες μεταφέρουν την καθημερινότητα του μετανάστη που διαμένει στην Ελλάδα με τρόπο που συνδυάζει την εμπειρία και την αντίληψη τόσο των μεταναστών όσο και των Ελλήνων. Ακολουθώντας τη μεθοδολογία του συμμετοχικού βίντεο, μετανάστες και Έλληνες συνέβαλαν ενεργά στη διαμόρφωση του έργου σε όλα τα επίπεδα της παραγωγής του. Μετά από εκπαίδευση στη χρήση σύγχρονων οπτικοακουστικών μέσων καταγραφής και στη θεωρία της κινηματογραφικής αφήγησης, με έμφαση στις ιστορίες ζωής και στο ντοκιμαντέρ παρατήρησης, 20 μετανάστες και 20 Έλληνες δουλεύοντας σε ζεύγη (ένας μετανάστης με έναν Έλληνα) κινηματογράφησαν τις ιστορίες ζωής 5 ομάδων μεταναστών (Αιγύπτιοι στη Θεσσαλονίκη, Αλβανοί στην Κρήτη, Ινδοί στην Αττική, Νιγηριανοί και Ουκρανοί στην Αθήνα). Οι κινηματογραφικές αφηγήσεις εστιάζονται σε 4 βασικές θεματικές της καθημερινότητας (οικογένεια, εργασία, τέχνη και την ιδέα «εδώ και εκεί»).


2010-2015

Τίτλος: Μουσική και Μειονότητες: Μία Εθνομουσικολογική Προσέγγιση της Ινδικής Μειονότητας στην Ελλάδα

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συνεργαζόμενοι Καθηγητές: Αναστάσιος Χαψούλας - Μαρία Παπαπαύλου

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Χρηματοδότηση: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση” - “Ηράκλειτος II”

Περιγραφή: Το πρόγραμμα έχει ως αντικείμενο την επιστημονική προσέγγιση της μουσικής και του πολιτισμού των Ινδών μεταναστών στον ελληνικό χώρο. Το έργο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διερεύνησης του θέματος «μουσική και μειονότητες» από εθνομουσικολογική και πολιτισμική-ανθρωπολογική σκοπιά.


2009-2020

Τίτλος: Μουσείο Μουσικών του Δήμου Κισάμου

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συνεργαζόμενοι Καθηγητές: Ειρήνη Λουτζάκη - Αναστάσιος Χαψούλας

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Χρηματοδότηση: Δήμος Κισάμου - Περιφέρεια Κρήτης

Περιγραφή: Το έργο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός καινοτόμου θεματικού μουσείου, στο οποίο εγκαταλείπεται η παλαιά λαογραφική και διασωστική προοπτική και ακολουθούνται σύγχρονες αισθητικές, τεχνολογικές και επιστημονικές μουσειακές τάσεις. Στο επίκεντρο του έργου βρίσκονται τα πολιτισμικά δίκτυα, οι προφορικές ιστορίες και οι αφηγήσεις ζωής με έμφαση στη σχέση μεταξύ μουσικής και κοινωνίας, καθώς επίσης γενικότερα μεταξύ τέχνης και πολιτισμού.


2009-2020

Τίτλος: Πρακτική Άσκηση των Φοιτητών του Τμήματος Μουσικών Σπουδών

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Χρηματοδότηση: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση” - “Πρακτική Άσκηση”

Περιγραφή: Το πρόγραμμα αυτό συμβάλει στη σύνδεση της παρεχόμενης εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, δημιουργώντας ευκαιρίες που βοηθούν στην ενίσχυση των επαγγελματικών δεξιοτήτων και στην κοινωνική ένταξη των φοιτητών. Η πρακτική άσκηση πραγματοποιείται σε επιλεγμένους φορείς που ασχολούνται με θέματα μουσικής και πολιτισμού στην ευρύτερη περιφέρεια της πρωτεύουσας.


2009-2015

Τίτλος: Στήριξη και Ανάπτυξη του Επιστημονικού και Ερευνητικού Έργου του Εργαστηρίου Εθνομουσικολογίας και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Χρηματοδότηση: Εθνική Τράπεζα

Περιγραφή: Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη δημιουργία θεματικής πύλης για την υποστήριξη του Εργαστηρίου Εθνομουσικολογίας και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας, την στοχευμένη έρευνα σε τομείς στους οποίους δραστηριοποιείται το Εργαστήριο, όπως επίσης και την ενίσχυση του διδακτικού του έργου.


2006-2008

ΤίτλοςCEMMENTI - Canada Exchanges with the Mediterranean: Migration Experiences and their Impact on Nationalism, Trans-Nationalism and Identity

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συνεργαζόμενη Καθηγήτρια: Ειρήνη Λουτζάκη

Συμμετέχοντες ΦορείςUniversity of Bologna (κύριος φορέας) - ΕΚΠΑ (συνεργαζόμενος φορέας) - York University (συνεργαζόμενος φορέας) - Trent University (συνεργαζόμενος φορέας) - University of Prince Edward Island (συνεργαζόμενος φορέας) - University of Malta (συνεργαζόμενος φορέας)

Χρηματοδότηση: Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωκαναδική Συνεργασία στον Τομέα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και της Επαγγελματικής Κατάρτισης

Περιγραφή: Το Πρόγραμμα αφορά αποκλειστικά την κινητικότητα φοιτητών από την Ευρώπη στον Καναδά και αντιστρόφως. Οι φοιτητές εγγράφονται στο πανεπιστήμιο υποδοχής (York University, Trent University και University of Prince Edward Island) και παρακολουθούν για ένα εξάμηνο μαθήματα που αντιστοιχούν στο αντικείμενο του προγράμματος.


2005-2009

Τίτλος: Σύγχρονη Θεωρία, Έρευνα και Διδασκαλία της Μουσικολογίας και η Εφαρμογή της στην Ελλάδα

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχοντες Φορείς: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Χρηματοδότηση: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Αρχική Επαγγελματική Κατάρτιση” - “Πυθαγόρας II”

Περιγραφή: Η έρευνα είχε ως αντικείμενο τη θεωρία, έρευνα και διδασκαλία της μουσικολογίας και ως στόχο την παραγωγή και διαχείριση διαφόρων ερευνητικών προϊόντων: α) πρωτότυπη γνώση στα πεδία της θεωρίας της μουσικολογίας και του πολιτισμού με εργασίες και εισηγήσεις σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια, β) κατασκευή βάσης δεδομένων όπου θα καταγραφούν οι διεθνείς τάσεις της μουσικολογικής πρωτοπορίας, συγκεκριμένα σε προγράμματα σπουδών και σε ερευνητικά προγράμματα της ημεδαπής και του εξωτερικού, γ) δημιουργία ηλεκτρονικών συνδέσεων με άλλες σχετικού περιεχομένου βάσεις δεδομένων για τη σύγχρονη μουσικολογία και δ) πρόταση ενός πλαισίου οργάνωσης των μουσικών σπουδών όσον αφορά στη θεωρία, την έρευνα και τη διδασκαλία του μουσικολογικού αντικειμένου στην Ελλάδα.


1998-2004

Τίτλος: Η μουσική στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχοντες Φορείς: Σύλλογος «Οι Φίλοι της Μουσικής» (κύριος φορέας) - ΕΚΠΑ (συνεργαζόμενος φορέας)

Χρηματοδότηση: Σύλλογος «Οι Φίλοι της Μουσικής» - Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος»

Περιγραφή: Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης και είχε συγκριτικό και διεπιστημονικό χαρακτήρα. Αναγνωρίζοντας την ερμηνευτική ιδιαιτερότητα των πάσης φύσεως στοιχείων του μουσικού πολιτισμού, η ομάδα επιχείρησε να αναδείξει τις βασικές διαστάσεις της ερμηνείας-επιτέλεσης της μουσικής πράξης στο πλαίσιο της συγκεκριμένης κουλτούρας.


 

Τομέας Τεχνολογίας Ήχου, Μουσικοπαιδαγωγικής και Βυζαντινής Μουσικολογίας


2020-2022

Τίτλος: Απομνημονεύματα Κολοκοτρώνη: Ένα διαδραστικό θεατρικό ντοκιμαντέρ 

Χρηματοδότηση: ΕΛΙΔΕΚ «200 Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση»

Επιστημονική Υπεύθυνη: Aναστασία Γεωργάκη

Ερευνητική ομάδα ΕΚΠΑ: Oρέστης Καραμανλής, Γιώργος Δεδούσης, Κλειώ Φανουράκη, Καίτη Διαμαντάκου

Εξωτερικοί συνεργάτες: Mαριάννα Λαμπίρη, Γιάννης Στρατάκης, Ιφιγένεια Σπηλιωτοπούλου.

Φορείς: Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής και Τεχνολογίας

Περιγραφή: Συντονισμός του προγράμματος στο πλαίσιο της δράσης «200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση», το οποίο περιλαμβάνει ένα διαδραστικό θεατρικό ντοκιμαντέρ με καινοτόμες τεχνολογίες βασισμένο πάνω στα απομνημονεύματα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.


2019-2022

Τίτλος: Εκπαιδευτική Πλατφόρμα Υποστήριξης της Τραγουδιστικής Φωνής στο Σχολείο (ΑΣΜΑ)

Χρηματοδότηση: ΕΛΙΔΕΚ «Ερευνητικά έργα για την ενίσχυση των μελών ΔΕΠ»

Επιστημονική υπεύθυνη: Αναστασία Γεωργάκη

Ερευνητική ομάδα: Aρετή Ανδρεοπούλου, Ιάκωβος Σταινχάουερ, Σοφία Σταυροπούλου, Ναταλία Κωτσάνη, Γιώργος Δεδούσης, Βαγγέλης Αγγελάκης, Κώστας Κατσαντώνης

Φορείς: Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής και Τεχνολογίας

Περιγραφή: Αντικείμενο του προγράμματος ΑΣΜΑ είναι μια πρωτογενής και καινοτόμος έρευνα για την κοινωνικοαισθητική σημασία της καλλιέργειας της τραγουδιστικής φωνής των μαθητών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς και η ανάπτυξη μιας σύγχρονης πλατφόρμας διαδραστικών εφαρμογών για την υποστήριξη του διδακτικού έργου των δασκάλων μουσικής. Η μεθοδολογία με την οποία θα αναπτυχθεί η πλατφόρμα θα έχει χαρακτηριστικά παιχνιδοποίησης (gamification), βιωματικής μάθησης (experiential learning) και οπτικοποίησης (visualization), τα οποία οδηγούν στα επιθυμητά αποτελέσματα μέσα από ψυχαγωγικές, πλην όμως μαθησιακές ενέργειες και διαδικασίες, μέσω ομαδοσυνεργατικής προσέγγισης. Φιλοδοξούμε ότι η πλατφόρμα διαδραστικών εργαλείων θα μπορέσει, μετά την ολοκλήρωσή της, να ενταχθεί στο πρόγραμμα σπουδών των ελληνικών δημοτικών σχολείων.


2018-2021

Τίτλος: Στα Ίχνη των Περιηγητών (TRACCE)

Χρηματοδότηση: Πρόγραμμα «Ερευνώ-Καινοτομώ-Δημιουργώ»

Επιστημονική υπεύθυνη ΕΚΠΑ: Aναστασία Γεωργάκη

Ερευνητική ομάδα ΕΚΠΑ: Aρετή Ανδρεοπούλου, Γιώργος Δεδούσης, Κώστας Κατσαντώνης

Φορείς: Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής και Τεχνολογίας, ΤΕΙ Κρήτης, Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, Honest Partners

Περιγραφή: Στόχος του έργου TRACCE είναι ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη μιας καινοτόμου διάχυτης πλατφόρμας πολιτισμικών διαδρομών, για διαφορετικές υπολογιστικές συσκευές (κινητές, σταθερές κλπ.), αξιοποιώντας το πολιτισμικό απόθεμα της περιηγητικής γραμματείας, το ψηφιακό υλικό των σύγχρονων ταξιδιωτών και σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίας. Η πλατφόρμα που θα δημιουργηθεί θα προσφέρει υπηρεσίες πολιτισμικής ερμηνείας οι οποίες θα συνδυάζουν την επίσκεψη μιας περιοχής με τη γνωριμία της ιστορικά καταγεγραμμένης και της σύγχρονης περιηγητικής εμπειρίας.


2017-2021

Τίτλος: Το λειτουργικό μέλος στην ενετοκρατούμενη Κρήτη κατά την διάρκεια του 16ου και του 17ου αιώνα: πολιτισμικές μεταβιβάσεις και σχηματισμοί ταυτοτήτων στη Μεσόγειο

Χρηματοδότηση: Γαλλική Σχολή Αθηνών (École Française d’ Athènes)

Επιστημονική υπεύθυνη: Φλώρα Κρητικού

Ερευνητική ομάδα: Νίκος Μαλιάρας, Βάσσα Κοντουμά, Fanch Thoraval, Τάσος Κολυδάς, Βασίλης Σαλτερής, Άγγελος Μήτσης

Συμμετέχοντες Φορείς: Τμήμα Μουσικών Σπουδών ΕΚΠΑ (κύριος φορέας) - Γαλλική Σχολή Αθηνών (École Française d’ Athènes) - École Pratique des Hautes Études-PSL (Γαλλία) - FNRS/UCLouvain (Βέλγιο)

Περιγραφή: Το αντικείμενο του προγράμματος είναι η διεπιστημονική μελέτη του corpus των “ιδιαιτέρων κρητικών μελοποιήσεων”. Η έρευνα στοχεύει στην επισήμανση των στοιχείων επιρροής της δυτικής εκκλησιαστικής μουσικής στην Βυζαντινή μελοποιία, τον προσδιορισμό της σχέσης μεταξύ των δύο μουσικών πολιτισμών και την ανάδειξη της διαδικασίας υιοθέτησης  και προσαρμογής συνθετικών τεχνικών της δυτικής σύνθεσης από τους Κρήτες συνθέτες κατά την διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων της Ενετοκρατίας. Άλλη, παράλληλη ερευνητική διάσταση του προγράμματος είναι ο καθορισμός και η διερεύνηση των χαρακτηριστικών της “μικτής” λειτουργικής πράξης εντός της οποίας αναπτύχθηκε το ιδιαίτερο αυτό ρεπερτόριο. Μέσω της έρευνας των σχετικών ιστορικών και αρχειακών πηγών το Κρητικό ρεπερτόριο εξετάζεται ως συνιστώσα αλλά και ως έκφραση της ευρύτερης διαδικασίας συγκρότησης ταυτότητας στην Κρήτη κατά τον 16ο και 17ο αι. 


2017-2019

Τίτλος: Europe in C

Χρηματοδότηση: Εrasmus+

Επιστημονική υπεύθυνη ΕΚΠΑ: Aναστασία Γεωργάκη

Συνεργάτες ΕΚΠΑ: Kώστας Κατσαντώνης, Γιώργος Δεδούσης

Συνεργαζόμενοι φορείς: Conservatoire de Dunkerque (FR) - Conservatorium van Oostende (BE) - Rostock University of Music and Drama (DE) - Conservatorio di Musica Giuseppe Tartini (IT) - Cité de la Musique (FR) - Conservatoire de Martigues (FR) - Music Program/Class CHAM at Collège Longchamp (FR) - LabMAT: Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής και Τεχνολογίας (GR) - Consortium GARR broadband network (IT)

Περιγραφή: Πρόγραμμα συνεργασίας μεταξύ 6 χωρών σε θέματα network performance στη σύγχρονη μουσική. Οργανώθηκαν 5 διαδικτυακές συναυλίες σε  διαφορετικές Ευρωπαϊκές πόλεις με 30 μουσικούς από 5 διαφορετικές χώρες της Ευρώπης (Ιταλία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα) για την εκτέλεση του έργου «In C» του Μινιμαλιστή Αμερικανού συνθέτη Terry Riley. Στην ελληνική συναυλία συμμετείχαν 15 φοιτητές του Τμήματος με κλασσικά, παραδοσιακά και ηλεκτρονικά όργανα.


2016-2018

Τίτλος: IMuscica

Χρηματοδότηση: EU Horizon 2020

Επιστημονική σύμβουλος: Aναστασία Γεωργάκη

Συνεργαζόμενοι φορείς: Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου (Ερευνητικό Κέντρο ΑΘΗΝΑ), Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής και Τεχνολογίας, UC Limburg, Ελληνογερμανική Αγωγή, IRCAM, LEOPOLY, Cabrilog

Περιγραφή: Πρόκειται για ένα Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων και πρακτικών στην εκπαίδευση για τη δημιουργική μάθηση και τη διδασκαλία των Μαθηματικών και τη Φυσικής μέσω της Μουσικής στο πλαίσιο της STEM education.


2016-2018

Τίτλος: Πειραματική Αρχαιομουσικολογία, Εκπαίδευση στην ανακατασκευή και χρήση Αρχαίων Ελληνικών Μουσικών Οργάνων (ΕΡΜΗΣ)

Χρηματοδότηση: Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Επιστημονική ομάδα ΤΜΣ: Aναστασία Γεωργάκη, Κώστας Κατσαντώνης

Φορείς: Τμήμα Πληροφορικής, Τμήμα Φιλολογίας και Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής και Τεχνολογίας ΕΚΠΑ

Περιγραφή: Αποστολή του έργου ΕΡΜΗΣ είναι η ανάδειξη της μουσικής και των μουσικών οργάνων της ελληνικής αρχαιότητας στην Ελλάδα και το εξωτερικό και η αξιοποίησή τους τόσο στην έρευνα και την εκπαίδευση όσο και στην ανασύνθεση του αρχαίου ελληνικού ήχου και στη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία.


2013-2015

ΤίτλοςΔΙΕΣΗ: Ολοκληρωμένος Σχεδιασμός και Υλοποίηση Συστήματος Δικτυακής Μουσικής Εκτέλεσης (Comprehensive Design and Implementation of a Networked Music Performance System MusiNet)

Χρηματοδότηση: Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και δια Βίου Μάθηση» - Θαλής

Συνεργαζόμενοι φορείς: Πανεπιστήμιο Κρήτης-Συντονιστής, ΕΚΠΑ, ΑΣΟΕ και ΤΕΙ Κρήτης. Επιστημονικός Υπεύθυνος, Καθηγητής Παναγιώτης Τσακαλίδης.

Επιστημονική ομάδα ΕΚΠΑ: Αλέξανδρος Ελευθεριάδης, Χριστίνα Αναγνωστοπούλου, Βασιλική Λαλιώτη

Περιγραφή: Ο σκοπός της πράξης είναι να προτείνει λύσεις που προάγουν την τρέχουσα γενιά συστημάτων Δικτυακής Μουσικής Εκτέλεσης (ΔΜΕ). Τα συστήματα αυτά επιτρέπουν σε μουσικούς οι οποίοι είναι απομακρυσμένοι μεταξύ τους να συνεργάζονται και να δίνουν κοινές μουσικές συναυλίες, σαν να βρίσκονταν στον ίδιο χώρο, μέσω τηλεπικοινωνιακών δικτύων.


2013-2016

Τίτλος: COINVENT - Concept Invention Theory

Χρηματοδότηση: European Comission, FP7

Μέλος της ερευνητικής ομάδας του ΑΠΘ: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου

Περιγραφή: Στόχος του έργου είναι η κατασκευή ενός γνωσιακά-εμπνευσμένου υπολογιστικά-εφικτού τυπικού μοντέλου δημιουργίας καινούριων εννοιών (concept invention) στηριγμένο σε μια συστηματική μαθηματική θεωρία εννοιών (concept theory). Αυτό το μοντέλο θα βασιζεται στην Ενιαία Θεωρία Εννοιών (Unified Concept Theory) του Goguen και σε ιδέες από γνωσιακές και κοινωνικές θεωρίες σύμμειξης εννοιών (conceptual blending) για την δημιουργία νέων εννοιών, και στη συνέχεια θα εφαρμοστεί σε δύο πεδία: μαθηματικά και μουσική. Το τυπικό αυτό μοντέλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την δημιουργία υπολογιστικών συστημάτων τα οποία υποστηρίζουν γνήσια δημιουργικές διαδικασίες στην επιστήμη και στην τέχνη.


2012-2014

ΤίτλοςDO.RE.MAT. Decrease Obstacles RElated to MAthematics Teaching

Χρηματοδότηση: LLP Programme - Leonardo da Vinci

Επιστημονική υπεύθυνη ΕΚΠΑ: Aναστασία Γεωργάκη

Επιστημονική ομάδα ΕΚΠΑ: Aναστασία Γεωργάκη, Γιώργος Κωστελέτος

Συνεργαζόμενοι φορείς: Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής και Τεχνολογίας, University of Bologna, Latvian Ministry of Education and Science

Περιγραφή: Ανάπτυξη συστήματος διδασκαλίας των Μαθηματικών μέσω της Μουσικής για μαθητές 15 έως 16 χρονών. Η εφαρμογή του εν λόγω συστήματος έχει σχεδιαστεί ως μια διαδικασία βήμα προς βήμα που επιτρέπει τη μεταφορά της μεθόδου DO.RE.MAT σε διαφορετικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.


2010-2013

ΤίτλοςMIROR - Musical Interaction Reying on Reflexion

Επιστημονική ομάδα: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου (Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής Τεχνολογίας, Τμήμα Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών), Αγγελική Τριανταφυλλάκη (Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια Πλήρους απασχόλησης, Τμήμα Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών), Άγγελος Πικράκης (Τμήμα Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πειραιά)

Επιστημονική Υπεύθυνη Ομάδας Πανεπιστημίου Αθηνών: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου

Συνεργαζόμενοι φορείςUniversity of Bologna (Συντονιστές), University of Goteborg, University of Athens (Τμήμα Μουσικών Σπουδών), University of Genoa, University of Exeter, Sony Computer Science Lab, Compedia Israel.

Χρηματοδότηση: European Comission, FP7 ICT

Περιγραφή: Απώτερος στόχος του τριετούς ερευνητικού προγράμματος MIROR ήταν η ενθάρρυνση αυτόνομης μουσικής έκφρασης και μουσικής δημιουργικότητας μέσω της χρήσης λογισμικών εφαρμογής μουσικής σύνθεσης και αυτοσχεδιασμού στην προσχολική και πρώτη σχολική εκπαίδευση. Βασικό αντικείμενο του προγράμματος υπήρξε η δοκιμή μιας εφαρμογής μουσικού λογισμικού που λειτουργεί ως ένας εξελιγμένος γνωσιακός "δάσκαλος", σκοπός του οποίου είναι να προάγει την εξέλιξη συγκεκριμένων δεξιοτήτων σε μικρά παιδιά στον τομέα του μουσικού αυτοσχεδιασμού και της σύνθεσης, χωρίς να απαιτούνται προηγούμενες μουσικές γνώσεις για την ενασχόληση με το λογισμικό.


2009

Τίτλος: Συγκριτική Υπολογιστική Μουσική Ανάλυση Δημοτικών Τραγουδιών της Κρήτης

Επιστημονική ομάδα: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου (Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής Τεχνολογίας, Τμήμα Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών), Μάρκος Δραγούμης (Ινστιτούτο Μικρασιατικών Σπουδών, Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο Μέλπως Μερλιέ), Darrell Conklin (City University London), Πέτρος Σαριδάκης.

Επιστημονική Υπεύθυνη: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου

Εξωτερικοί συνεργάτες: Ραφαήλ Πυλαρινός, Ιάσων Αντωνόπουλος, Μαρία Χναράκη, Αναστάσιος Χαψούλας

Χρηματοδότηση: Ίδρυμα Ι. Λάτση, Πρόγραμμα Μελέτες 2009

Περιγραφή: Το πρόγραμμα αυτό περιλμβάνει την ψηφιοποίηση διαφόρων ειδών Κρητικής Μουσικής (π.χ. κοντυλιές, συρτά, νανουρίσματα, μοιρολόγια) σε συμβολικές μουσικές αναπαραστάσεις και τη συγκριτική μουσική ανάλυση των δεδομένων αυτών χρησιμοποιώντας μεθόδους μηχανικής μάθησης και ειδικότερα ανακάλυψης μουσικών χαρακτηριστικών προτύπων (pattern discovery) για το κάθε είδος και το κάθε μέρος της Κρήτης.


2007-2010

ΤίτλοςEmpowerment of teachers/trainers via online collaborative LMS

Χρηματοδότηση: LLP Programme - Leonardo da Vinci

Συνεργαζόμενοι φορείς: Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής και Τεχνολογίας, ΕΕΜΑΠΕ, Europroject Consult, Kuressaare Ametikool, KPM Lithuania, nSoft Lithuania, Northumberland Park Community School

Περιγραφή: Η ανάπτυξη καινοτόμου περιεχομένου, υπηρεσιών, παιδαγωγικών μεθόδων και πρακτικών για τη Μουσική Εκπάιδευση με βάση τις ΤΠΕ   αποτελεί στρατηγικό στόχο του προγράμματος, το οποίο ανταποκρίνεται σε θέματα υψηλής εκπαιδευτικής προτεραιότητας. Οι τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνιών (ICT) αποτελούν ισχυρά εργαλεία για τη βελτίωση της ποιότητας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Η ανάπτυξη των καινοτόμων λύσεων ICT για την προώθηση καλύτερης εκπαίδευσης και κατάρτισης καθ' όλη τη διάρκεια της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής,  αποτελεί βασικό στόχο του συγκεκριμένου προγράμματος δια βίου μάθησης.


2003-2022

Τίτλος: Τα Βυζαντινά μουσικά χειρόγραφα της Βιβλιοθήκης της Μονής Σινά: Αναλυτικός Κατάλογος

Χρηματοδότηση: Κοινωφελές Ίδρυμα Α. Σ. Ωνάσης (2004-2006) / Ίδρυμα Όρους Σινά (2016-2022)

Επιστημονική υπεύθυνη: Φλώρα Κρητικού

Συμμετέχοντες Φορείς: Τμήμα Μουσικών Σπουδών ΕΚΠΑ (κύριος φορέας) - Ίδρυμα Όρους Σινά

Περιγραφή: Το πρόγραμμα συνίσταται στην αναλυτική καταλογογράφηση και περιγραφή των μουσικών χειρογράφων της Βιβλιοθήκης της Μονής Σινά. Η καταλογογράφηση μεγάλων Συλλογών μουσικών χειρογράφων είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον κλάδο της Βυζαντινής Μουσικολογίας, δεδομένου ότι προσφέρει στους ειδικούς ερευνητές πληροφορίες για το πηγαίο υλικό στο οποίο βασίζονται όλες οι σχετικές μελέτες. Συγχρόνως, αναδεικνύει άγνωστα ιστορικά στοιχεία, πρόσωπα και έργα, σημειογραφικά φαινόμενα και πλήθος άλλων στοιχείων.