
Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών εκφράζει τη βαθιά θλίψη του για την πρόσφατη εκδημία του διακεκριμένου έλληνα μουσικολόγου, και επίτιμου διδάκτορός του, Κωνσταντίνου Φλώρου, μιας εξέχουσας προσωπικότητας στον χώρο της ευρωπαϊκής και βυζαντινής μουσικολογίας. Ο Κωνσταντίνος Φλώρος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Αμβούργου, ήταν μια σπάνια περίπτωση αφοσιωμένου μελετητή που συνδύαζε ευρυμάθεια, επιστημονικό ήθος, εύρος ερευνητικών πεδίων και πρωτότυπες διεπιστημονικές προσεγγίσεις που συνδύαζαν τις αλληλεπιδράσεις διαφορετικών μουσικών παραδόσεων.
Ο Κωνσταντίνος Φλώρος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, στις 4 Ιανουαρίου 1930, ως γιος του Επαμεινώνδα Φλώρου (1892-1966), εξέχουσας προσωπικότητας της μουσικής ζωής της πόλης. Ο Κωνσταντίνος Φλώρος σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης (1947-1951) και συνέχισε στην Ακαδημία Μουσικής της Βιέννης με σπουδές σύνθεσης και διεύθυνσης ορχήστρας, ολοκληρώνοντας και τις δύο κατευθύνσεις το 1953. Παράλληλα σπούδασε μουσικολογία με τον Erich Schenk στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, ιστορία της τέχνης και φιλοσοφία. Το 1955 κατέθεσε την διδακτορική του διατριβή στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης (Carlo Antonio Campioni als Instrumentalkomponist) και το 1961 την διατριβή του επί υφηγεσία στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου (Das mittelbyzantinische Kontakienrepertoire: Untersuchungen und kritische Edition). Από το 1967 ως το 1995 υπηρέτησε ως Καθηγητής της Μουσικολογίας στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Σε ένδειξη αναγνώρισης του πολύπλευρου έργου του, τα Τμήματα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (1998) και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (2004) τον αναγόρευσαν σε επίτιμο διδάκτορα.
Οι μουσικολογικές του έρευνες, που εστιάστηκαν αφενός στη βυζαντινή μουσική και αφετέρου στο ευρύτατο και απαιτητικό δυτικοευρωπαϊκό μουσικό ρεπερτόριο, ήταν ένα σπάνιος και πολύτιμος συνδυασμός για τη μουσικολογική του ταυτότητα. Ο Κωνσταντίνος Φλώρος διακρίθηκε, μεταξύ άλλων, για το βαρυσήμαντο τρίτομο έργο του Universale Neumenkunde (Παγκόσμια νευματική επιστήμη) που κυκλοφόρησε το 1970 από τον γερμανικό μουσικό οίκο Bärenreiter, μελέτη που αποκωδικοποιεί τις αρχαιότερες βυζαντινές και σλαβικές μουσικές σημειογραφίες και αποδεικνύει τις κρυφές σχέσεις ανάμεσα στην παλαιοβυζαντινή γραφή και το γρηγοριανό μέλος, ανοίγοντας κατά συνέπεια νέους ορίζοντες στο πεδίο έρευνας της μεσαιωνικής μουσικής.
Ως μερικά από σημαντικότερα και επιδραστικότερα έργα του αναφέρουμε επίσης τις εκτενείς μονογραφίες του για τον Wolfgang Amadeus Mozart, τον Johannes Brahms (3 τόμοι), τον Anton Bruckner, τον Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι, τον Alban Berg (2 τόμοι), τον György Ligeti. Επίσης τις μελέτες του που συνεισφέρουν στην ενίσχυση της θέσης της μουσικολογίας στον χώρο των Επιστημών του Ανθρώπου, μακράν από άγονες τεχνοκρατικές και στατιστικές προσεγγίσεις των επιμέρους μουσικών παραμέτρων, όπως τα βιβλία Musik als Botschaft (Η μουσική ως μήνυμα, Breitkopf, Wiesbaden 1989), Der Mensch, die Liebe und die Musik (Arche, Zürich – Hamburg 2000 / Ο άνθρωπος, ο έρωτας και η μουσική, Νεφέλη, Αθήνα 2006) και Hören und verstehen. Die Sprache der Musik und ihre Deutung (Schott, Mainz 2008 / Ακρόαση και κατανόηση. Η γλώσσα της μουσικής και η ερμηνεία της, Παπαγρηγορίου – Νάκας, Αθήνα 2024).
Ως κορωνίδα του επιστημονικού του έργου μπορεί ίσως να θεωρηθεί η μακρόχρονη ενασχόληση με τον Gustav Mahler. Ο Κωνσταντίνος Φλώρος ολοκλήρωσε πέντε τόμους που ερευνούν και αναλύουν ενδελεχώς το έργο και την προσωπικότητα του συνθέτη: α) την τρίτομη έκδοση Gustav Mahler (Breitkopf & Härtel, Wiesbaden 1977-1985), που περιλαμβάνει μια εξειδικευμένη μελέτη των συμφωνιών του, β) τη μονογραφία Gustav Mahler: Visionär und Despot. Porträt einer Persönlichkeit (Arche, Zürich – Hamburg 1998 / Gustav Mahler: Οραματιστής και δυνάστης. Προσωπογραφία μιας προσωπικότητας, Νεφέλη, Αθήνα 2010), που στο δεύτερο μέρος της εξετάζει κυρίως τα τραγούδια του, και γ) τον τόμο με τον τίτλο Gustav Mahler, που εκδόθηκε στο Μόναχο από τον εκδοτικό οίκο Beck το 2010. Για την προσφορά του στην έρευνα του έργου του Mahler, η Διεθνής Εταιρεία Gustav Mahler της Βιέννης (Internationale Gustav Mahler Gesellschaft) του απένειμε στις 7 Μαρτίου 2010 το Χρυσό Μετάλλιο Mahler.
Ο Κωνσταντίνος Φλώρος ήταν επίσης μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, επίτιμος πρόεδρος της Ένωσης Gustav Mahler του Αμβούργου και επίτιμο μέλος πολλών ιδρυμάτων και μουσικολογικών συλλόγων στην Ευρώπη και στις Η.Π.Α. (συμπεριλαμβανομένης της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας). Υπήρξε συνεπιμελητής του μουσικολογικού περιοδικού Hamburger Jahrbuch für Musikwissenschaft, ενώ το 1988 ίδρυσε και ανέλαβε τη διεύθυνση της Gustav Mahler Vereinigung στο Αμβούργο. Το 1992 εκλέχθηκε μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της Ερφούρτης και το 1999 ανακηρύχθηκε επίτιμο μέλος του συνδέσμου Richard Wagner-Verband.