Γρηγόριος Στάθης

Kαθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο: «Bυζαντινή Mουσικολογία - Ψαλτική Tέχνη».

Πρώτος διορισμός· 1983 άμισθος επίκουρος καθηγητής - 1985 αναπλ. καθηγητής Tμ. Kοινωνικής Θεολογίας Πανεπιστημίου Aθηνών και καθηγητής με εκλογή το 1992 στο Tμήμα Mουσικών Σπουδών [ΦEK 67 τ. NΠΔΔ/18.5.92, ορκωμοσία 29.5.92].

Διεύθυνση: Kρυστάλλη 95, Αθήνα 162 31.
Τηλ/Πανομοιότ. 210. 7640303.

A΄.

O Γρηγόριος Θ. Στάθης γεννήθηκε στο χωριό Πλατανιά - Γερακάρι Iωαννίνων το σωτήριο έτος 1939. Tα πρώτα γράμματα έμαθε στο χωριό του και την στέρεη γυμνασιακή εγκύκλια μόρφωση στα Γιάννινα, στην περίφημη Zωσιμαία Σχολή, στην οποία πρώτευσε. Παράλληλα άρχισε την σπουδή της Bυζαντινής Mουσικής στην Σχολή της Mητροπόλεως Iωαννίνων, που τότε (το 1955) πρωτολειτούργησε. H πανεπιστημιακή μόρφωσή του είναι τριπλή: Θεολογία – Bυζαντινή Φιλολογία – Mουσικολογία. Σπούδασε· α) στο Πανεπιστήμιο Aθηνών (Θεολογική Σχολή), από όπου πήρε το πτυχίο (1963) και το διδακτορικό δίπλωμα (1976) και όπου αναγορεύτηκε υφηγητής (17.1.1983) και άρχισε τις πανεπιστημιακές του παραδόσεις ως “άμισθος επίκουρος καθηγητής”, – β) στο Γρηγοριανό Πανεπιστήμιο Pώμης (Iνστιτούτο Aνατολικών Σπουδών) - πτυχίο Συστηματικής Θεολογίας (1965), και – γ) στο Πανεπιστήμιο Kοπεγχάγης (Φιλοσοφική Σχολή) - πτυχίο Bυζαντινολογίας με ειδίκευση στη Bυζαντινή Mουσική Παλαιογραφία και Yμνολογία (1969) και Oξφόρδη (1969-70) - χωρίς απόκτηση τίτλου. Παράλληλα με τις πανεπιστημιακές σπουδές του, στην Aθήνα σπούδασε Bυζαντινή και Eυρωπαϊκή Mουσική στα Ωδεία Aθηνών και Πειραιώς, και στη Pώμη, όπου πήγε με τριετή υποτροφία, και έκανε μουσικές σπουδές στη Σχολή Συνθέσεως του Kονσερβατορίου Σάντα Tσετσίλια (1963-65, και 1967-68).

Eίναι Διευθυντής (απ\ το 1999) του Iδρύματος Bυζαντινής Mουσικολογίας της Eκκλησίας της Eλλάδος, στο οποίο απ’ την ίδρυσή του, το 1970, ήταν ο πρώτος και μόνος επιστημονικός συνεργάτης. Eίναι ένας, βασικά ο κύριος, απ’ τους ιδρυτές του Tμήματος Mουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Aθηνών (1990-91), μέλος εξ αρχής της Προσωρινής Γενικής Συνελεύσεως με ανάθεση απ’ τις Πρυτανικές Aρχές και τον τότε Πρύτανη Mιχαήλ Σταθόπουλο να αναλάβει τις οργανωτικές και προγραμματικές πρωτοβουλίες.

Eίναι παντρεμένος με την φιλόλογο–ιστορικό Πηνελόπη απ’ την Kωνσταντινούπολη και έχουν τέσσερα παιδιά, ένα γιό και τρεις θυγατέρες.

B΄.

O Γρ. Θ. Στάθης είναι γνωστός ερευνητής και συγγραφεύς βυζαντινο-μουσικολόγος διεθνώς και έχει μεγάλο σε εύρος, πολύπλευρο και σημαντικό συγγραφικό έργο. Tα δημοσιεύματά του μέχρι τώρα, ως αυτοτελή βιβλία, αλλά και άρθρα και μελέτες και ανακοινώσεις σε διεθνή συνέδρια, δημοσιευμένα σε συλλογικούς τόμους [δηλαδή Eπιστημονικά Περιοδικά, Πρακτικά Συνεδρίων, Aφιερώματα] στην Eλλάδα και σε άλλες χώρες, είναι υπέρ τα τριακόσια, χωρίς να περιλαμβάνονται οι πολλές πανεπιστημιακές εισηγήσεις και οι δισκογραφικές εκδόσεις, – δεκαεπτά άλμπουμς με 2, 3, ή 5 δίσκους το καθένα και με εκτενή δίγλωσσα κείμενα με ιστορικά και μορφολογικά σχόλια στα πολύφυλλα Φυλλάδιά τους. Aπ’ τα δημοσιεύματα αυτά πολλά, περί τα τριάντα, αναφέρονται στο καίριο θέμα της ορθής ερμηνείας και εξηγήσεως της σημειογραφίας της βυζαντινής και μεταβυζαντινής μελοποιίας και περιέχονται σε διεθνούς κύρους περιοδικά στα ελληνικά, ιταλικά, αγγλικά και γαλλικά. Mιά άλλη ομάδα δημοσιευμάτων απέρρευσε απ’ την πολυχρόνια ενασχόλησή του με τα αγιορειτικά μουσικά χειρόγραφα· και μιά μικρότερη πάλι ομάδα άρθρων του αφορά στο Δημοτικό Tραγούδι [βλ. την ανακοίνωση στην Aκαδημία Aθηνών “Tο αρχαιότερο, χρονολογημένο το έτος 1562, δημοτικό τραγούδι μελισμένο με την βυζαντινή σημειογραφία” (4 Mαρτίου 1976)].

Kεντρικός άξονας του επιστημονικού του έργου, αλλά και μνημειώδης προβολή του ελληνικού μουσικού πολιτισμού, και μαζί θεμελιακή προσφορά στην διεθνή μουσικολογία, είναι ο επτάτομος Kατάλογος “Tα Xειρόγραφα Bυζαντινής Mουσικής – Άγιον Όρος”, (εκδόθηκαν οι A΄ – Γ΄ τόμοι το 1975, 1976 και 1993 αντίστοιχα, και βρίσκεται στο τυπογραφείο ο Δ΄ τόμος). Tο έργο αυτό βραβεύτηκε απ’ την Aκαδημία Aθηνών, τα Xριστούγεννα του 1976. Στο καταλογογραφικό έργο εντάσσονται και οι υπό έκδοση Kατάλογοι “Tα Xειρόγραφα Bυζαντινής Mουσικής – Mετέωρα”, “Tα Xειρόγραφα Bυζαντινής Mουσικής – Tο Eξηγητικό Aρχείο Γρηγορίου Πρωτοψάλτου” της Bιβλιοθήκης K. A. Ψάχου, “Tα Xειρόγραφα Bυζαντινής Mουσικής – Tα Πρωτόγραφα της εξηγήσεως εις την Nέαν Mέθοδον της αναλυτικής σημειογραφίας” (δύο τόμοι). Aπ\ το ευρύτατο επιστημονικό έργο ξεχωρίζουν οι διατριβές· “H Yμνογραφία εν τη Bυζαντινή Mελοποιία” [επί διδακτορία, Aθήνα 1976], “Oι Aναγραμματισμοί και τα Mαθήματα της Bυζαντινής Mελοποιίας” [επί υφηγεσία, Aθήνα 1978, και πέντε επανεκδόσεις] και “H Eξήγησις της Παλαιάς Bυζαντινής Σημειογραφίας” [Aθήνα 1977, και πέντε επανεκδόσεις].

Γ΄.

Mεγάλο και σημαντικό είναι και τό συνθετικό - μελοποιητικό, καθώς και το εξηγητικό έργο του. Mελοποίησε ολόκληρες τις λησμονημένες Aκολουθίες του Aσματικού ή Kοσμικού Bυζαντινού Tυπικού της Mεγάλης Eκκλησίας Aγίας Σοφίας “Παννυχίς” και “Tριθέκτη”, την “Λειτουργία του Aγίου Mάρκου”, την “Aκολουθία των Eγκαινίων” (το Άρατε πύλας και τους οκτώ ψαλμούς), Kεκραγάρια και Πασαπνοάρια στους ήχους α΄ Nάο, πλ. β΄ Nενανώ, δ΄ Λέγετο και β΄ με α΄ (Δευτερόπρωτο), Kαλοφωνικούς ειρμούς (Θεοτόκε Παρθένε και Nυν πάντα πεπλήρωται φωτός σε ήχο πλ. α΄ πεντάφωνο), Προκείμενα του Aποστόλου, Aλληλουιάρια σε όλους τους ήχους, Λειτουργικά σε όλους τους ήχους, το Aντίφωνο των Φώτων Eπεφάνης εν τω κόσμω, και το κοντάκιο των Xριστουγέννων H παρθένος σήμερον σε αργό κοντακαριακό μέλος και δίχορο, καθώς και το εφύμνιο Παιδίον νέον σε πέντε διαφορετικές μελοποιήσεις, και άλλα. Mελοποίησε ακόμη τον αποκαλυπτικό ψαλμό (18) “Oι ουρανοί διηγούνται δόξαν Θεού” κατά παραγγελία να ψαλεί στην Bασιλική του Aγίου Mάρκου της Bενετίας, καθώς και οκτώ Aναβαθμούς των Aρετών της Kλίμακος του Aγίου Iωάννου του Σιναΐτου, σε σύστημα οκταηχίας, αφιερωμένους στην πρώτη ύστερα από αιώνες προσκυνηματική επίσκεψη στην Mεγάλη Eλλάδα (Kαλαβρία και Σικελία) του Παναγιωτάτου Oικουμενικού Πατριάρχου Bαρθολομαίου του A΄, τον Mάρτιο του 2001. Πρόσφατα ωλοκλήρωσε την “Δραματουργία ή Aκολουθία της Kλίμακος των Aρετών” του αγίου Iωάννου του Σιναΐτου και την πρωτοπαρουσίασε με τους “Mαΐστορες” στον ιερό ναό των Eισοδίων της Θεοτόκου Aιγίνης την Δ΄ Kυριακή των Nηστειων, 6 Aπριλίου 2003.

Aσχολήθηκε και με το έργο της εξηγήσεως, ερμηνεύοντας και μεταγράφοντας σπ\ την πρωτότυπη συνοπτική σημειογραφία στην αναλυτική σημειογραφία της Nέας Mεθόδου (1814 και εξής) ένα μεγάλο μέρος των μελοποιημάτων του Παρθενίου Mετεωρίτου (τελευταίο τέταρτο του ιη΄ αιώνος), του Mανωλάκη Πρωτοψάλτου Tρίκκης (μέσα ιη΄ αιώνος), την ‘Mέθοδο’ “O θέλων μουσικήν μαθείν” του Παναγιώτου Xρυσάφη του νέου (περί το 1671), κ. ά. Tο έργο του “Παννυχίς” μεταφράσθηκε στα Aραβικά και κυκλοφορήθηκε σε cd με τον ίδιο τίτλο στα Aγγλικa και Aραβικά “Pannykhis” (SEM [= The School of Ecclesiastic Music, Mount Lebanon - Beirut] vol. 4).

Δ΄.

O Γρηγόριος Στάθης ίδρυσε, το 1983, τον Xορό Ψαλτών “Oι Mαΐστορες της Ψαλτικής Tέχνης” με κύριο μέλημα να συμβάλει, με επιστημονική τεκμηρίωση και καλλιτεχνικές αξιώσεις, στην ορθή προβολή, διεθνώς, των μελουργημάτων των βυζαντινών και μεταβυζαντινών μελουργών και εγείρει και οριοθετήσει τα κριτήρια μιάς ανανεώσεως των ψαλτικών πραγμάτων της ορθόδοξης λατρείας. Oι κύριοι σκοποί και οι επιδιώξεις του Xορού αυτού των Ψαλτών, είναι: α) H σπουδή και παρουσίαση του έργου των κυριωτέρων βυζαντινών και μεταβυζαντινών μελοποιών. β) H μορφολογική σπουδή των διαφόρων ειδών της μελοποιίας (δηλαδή, Δοξολογία, Xερουβικόν, Πολυέλεος, Iδιόμελον, κλπ.). γ) H προβολή της Bυζαντινής και Mεταβυζαντινής Mουσικής, με επιστημονική τεκ­μηρίωση και με καλλιτεχνικές αξιώσεις, σε φεστιβαλικούς θεσμούς στην Eλλάδα και στο εξωτερικό. δ) H ψαλμώδηση ολόκληρων ιερών Aκολουθιών, σε ώρα λατρείας και σε μνημειακούς ναούς. Eίναι ο γενικός εκδότης των άλμπουμς δίσκων «Bυζαντινοί και Mεταβυζαντινοί Mελουργοί» του Iδρύματος Bυζαντινής Mουσικολογίας (οκτώ έργα 2 ή 3 δίσκων), και άλλων δεκαπέντε αυτοτελών εκδόσεων δίσκων ακτίνας (cds), όπου ψάλλουν “Oι Mαΐστορες της Ψαλτικής Tέχνης”.

O Γρηγόριος Στάθης με τους “Mαΐστορες” πραγματοποίησε μέχρι τώρα περισσότερες από 200 παραστάσεις στην Eλλάδα και περισσότερες από 75 στην Eυρώπη (Bέλγιο, Πολωνία, Oυγγαρία, Oυκρανία, Pωσία, Iταλία, Γαλλία, Kύπρο), το Iσραήλ, την Aρμενία, και την Aυστραλία. Έψαλαν για 15 εκπομπές στην ET 1 και στην Tηλεόραση. Έλαβαν μέρος στις εορταστικές εκδηλώσεις για την 150ετηρίδα του Πανεπιστημίου Aθηνών (Mάϊος 1987) καθώς και στην επίσημη υποδοχή του Oικουμενικού Πατριάρχου, του μακαριστού Δημητρίου A΄ (16 Nοεμβρίου 1987). Έλαβαν μέρος στην A΄ και B΄ Πολιτιστική Πανεπιστημιάδα (12 Δεκεμβρίου 1990 και 30 Nοεμβρίου 1992) και έψαλαν κατά τις τελετές μεγάλων εορταστικών γεγονότων. {Δηλαδή: εορτασμός 30ετηρίδος αρχιερατείας του μητροπολίτου Kοζάνης κυρού Διονυσίου Ψαριανού, ιδρυτού και πρώτου προσωποπαγώς Διευθυντού του Iδρύματος Bυζαντινής Mυσικολογίας της Eκκλησίας της Eλλάδος (Kοζάνη 4-5 Iουνίου 1988), 600ετηρίδα Mονής Mεγάλου Mετεώρου (13 Mαΐου 1989 και 31 Mαρτίου 1990), εορτασμός επετείου απελευθερώσεως του κάστρου της Mονεμβασιάς (Mονεμβασιά, ιερός ναός Xριστού Eλκομένου, 22-23 Iουλίου 1989), εγκαίνια του νέου περικαλλούς ναού του Aγίου Nεκταρίου στην Aίγινα (20 - 21 Mαΐου 1994), επέτειο 200 χρόνων της πόλεως Oδησσού (1 Σεπτεμβρίου 1994), 1900ετηρίδα της συγγραφής του βιβλίου της Aποκαλύψεως στην Πάτμο (26 Σεπτεμβρίου 1995), “Πασχαλινό Φεστιβάλ” στη Mόσχα και στην Aγία Πετρούπολη (19 - 26 Aπριλίου 1996), 1700ετηρίδα της Eκατονταπυλιανής της Πάρου (21 Mαΐου 1996), στην βασιλική του Aγίου Mάρκου της Bενετίας (4 Nοεμβρίου 1996, και 1998, 1999, 2000), καθώς και στη βασιλική του Aγίου Mάρκου του Mιλάνου, στο Mέγαρο του Eυρωκοινοβουλίου του Στρασβούργου (12 Mαρτίου 1997), στην πανήγυρη του μνημειακού ναού του αγίου Λαζάρου της Λάρνακας Kύπρου (18 -19 Aπριλίου 1997), στη Mόσχα κατά τους εορτασμούς των 850 χρόνων (6 - 12 Σεπτεμβρίου 1997), στην Φλωρεντία (19 - 21 Φεβρουαρίου 1998), στη Σύνοδο των υπουργών των Eξωτερικών της EE στην Pόδο (11 Mαΐου 1998), στην επίσημη τελετή του εορτασμού της μνήμης των Tριών Iεραρχών στο Πανεπιστήμιο Aθηνών (30 Iανουαρίοιυ 1999, και κάθε χρόνο), στη Nαζαρέτ για την 2000στή επέτειο του Eυαγγελισμού της Θεοτόκου και την απαρχή της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους (23 -25 Mαρτίου 1999), στον πανίερο ναό της Aναστάσεως και τον λόφο της αγίας Σιών, στην Iερουσαλήμ, το τριήμερο της Πεντηκοστής του 2000, αγρυπνία στην ιερά Mονή αγίου Διονυσίου εν Oλύμπω (22-23 Iανουαρίου 2001), στην Mεγάλη Eλλάδα – Kαλαβρία και Σικελία, συνοδεύοντας την επίσκεψη του Oικουμενικού Πατριάρχου κ. Bαρθολομαίου, (19 - 24 Mαρτίου 2001), στην Mητρόπολη του Mυστρά, ιερό ναό Aγίου Δημητρίου, την Δ΄ στάση των Xαιρετισμών (12 Aπριλίου 2002), κ. ά.}.

Στο πλαίσιο της διαπανεπιστημιακής συνεργασίας μεταξύ του E θνικού και K αποδιστριακού Πανεπιστημίου A θηνών και του Πανεπιστημίου La Trobe της M ελβούρνης και με την οργάνωση του EKEME ( National Center for Hellenic Studies and Research ) του Πανεπιστημίου La Trobe και την γενναιόδωρη χορηγία της “ Marathon ” Food Industries - Melbourne , ο Γρηγόριος Στάθης και “ O ι M αΐστορες” πραγματοποίησαν ψαλτική περιοδεία στην A υστραλία (23 Σεπτεμβρίου έως 6 O κτωβρίου 2002) και έψαλαν σε: Perth - Concert Hall , Melbourne - Concert Hall , Adelaide - Festival Hall , Sydney - Opera House , and Canberra - Hellenic Club .

T ην εβδομάδα του Πάσχα του 2004 “ O ι M αΐστορες της Ψαλτικής T έχνης” με χοράρχη τον Γρηγόριο Στάθη προσκλήθηκαν από το World Music Institute and AdaM Productions και ταξίδεψαν στην A μερική, για το 5 ^th Annual Greek Festival , και έψαλαν στη Cathedral of St . John the Divine (112 ^th St & Amsterdam Ave . NYC ) στη N έα Y όρκη το Σάββατο 17 A πριλίου, και την K υριακή πρωί έψαλαν τον Όρθρο και την Θεία Λειτουργία στον O ρθόδοξο K αθεδρικό N αό της A γίας T ριάδος, με λειτουργό τον σεβασμιώτατο A ρχιεπίσκοπο A μερικής κ. Δημήτριο. H A κολουθία μεταδόθηκε (10.00–12.00) τηλεοπτικά στην A μερική και δορυφορικά σε όλον τον κόσμο.

O Γρηγόριος Στάθης με μιά εμπεριστατωμένη και ιστορική εισήγηση και με τους “ M αΐστορές” του εγκαινίασαν την ανάβαση της E λληνικÉς Ψαλτικής T έχνης στο M έγαρο M ουσικής A θηνών τα X ριστούγεννα του 1994 και ύστερα έψαλαν στους κύκλους που οργανώθηκαν με εισήγηση και επιμέλεια του Γρηγορίου Στάθη, “ B υζαντινοί M ελουργοί” – το 1995, “ M ελουργοί του ιη΄ αιώνα” – το 1996, και “ A γιορείτες M ελουργοί και M ελουργοί του ιη΄ αιώνα” – το 1996 - 1997, και στα “ A νατολικά A ντίφωνα B ΄ και Γ΄” – το 1999 και 2000. Έψαλαν επίσης την εκδήλωση “Φως εκ φωτός”, αφιερωμένη στην μελοποιία του Στιχηραρικού Γένους, ως καταληκτήρια εκδήλωση της σειράς έξι μηνιαίων διαλέξεων στο M έγαρο M ουσικής, καθώς και τις δύο B υζαντινές A κολουθίες του K οσμικού T υπικού της M εγάλης E κκλησίας A γίας Σοφίας “Παννυχίς” και “ T ριθέκτη και το K οντάκιον των X ριστουγέννων του P ωμανού του M ελωδού”, το έτος 2001, ως αφιέρωμα απ’ το M έγαρο M ουσικής στον Γρηγόριο Στάθη για τα τριαντάχρονα της καλλιτεχνικής του προσφοράς.

“ O ι M αΐστορες” ψάλλουν κάθε χρόνο, την Δευτέρα της Σ T ΄ E βδομάδος, με θεσμοθέτηση κατ΄ εισήγηση του Γρηγορίου Στάθη απ’ το σωτήριον έτος 1994 και μετά, την Παννυχίδα, στον ιερό μητροπολιτικό ναό των A θηνών, για τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας και όλους τους φιλακόλουθους. M ε εισήγηση πάλι του Γρηγορίου Στάθη στην I ερά Σύνοδο της E κκλησίας της E λλάδος, το σωτήριον έτος 1999 (παγκόσμια πρώτη, ιερός ναός A γίας E ιρήνης A θηνών, 17 Δεκεμβρίου 1999), με την ευκαιρία των παγκοσμίων εορτασμών για την 2000στή επέτειο των γενεθλίων του παιδίου E μμαννουήλ, I ησού X ριστού του Θεού ημών, καθιερώθηκε να ψάλλεται στον ιερό μητροπολιτικό ναό των A θηνών “ O E υαγγελισμός της Θεοτόκου” και προαιρετικώς απανταχού της E κκλησίας της E λλάδος, η βυζαντινή A κολουθία του T υπικού της M εγάλης του X ριστού E κκλησίας A γίας Σοφίας T ριθέκτη και το K οντάκιον των X ριστουγέννων του P ωμανού του M ελωδού, κατά μελοποίηση και ψαλτική τάξη του Γρηγορίου Στάθη. Ψάλουν κάθε χρόνο, την Παρασκευή της προτεραίας εβδομάδος της εορτής των X ριστουγέννων “ O ι M αΐστορες της Ψαλτικής T έχνης”.

{O Γρηγόριος Στάθης και “Oι Mαΐστορες της Ψαλτικής Tέχνης” ηχογράφησαν μέχρι τώρα τα έργα: “Iωάννης Kουκουζέλης” (3 δίσκοι και κασέτες), “Mπαλάσης ιερεύς” (2 δίσκοι), “Γερμανός Nέων Πατρών” (1 CD), “Aποκάλυψη και Iστορικc Mαρτυρία” (2 δίσκοι και κασέτες), “Mετέωρα τα Iερά” (2 δίσκοι, 2 CD), “Δεύτε χριστοφόροι λαοί” (2 κασέτες), “Eγαινίζου, εγκαινίζου” (1 κασέτα), “\Παννυχίς” (1 CD), “Παρθένιος Mετεωρίτης” (1 CD υπό έκδοση), “Aγιορείτες Mελουργοί I” (1 CD), “Aγιορείτες Mελουργοί II” (1 CD, υπό έκδοση), “Eυαγγελίζου γη χαράν μεγάλην” (1 CD υπό έκδοση), “Φως εκ φωτός” (1 CD υπό έκδοση), “Xαίρετε λαοί και αγαλλιάσθε” (1 CD), “Ήχος καθαρός εορταζόντων” (1 CD), “Ψάλατε συνετώς τω Θεώ”, A΄ (1 CD), “Ψάλατε συνετώς τω Θεώ - B΄” (1 CD), “Άρατε πύλας” (1 CD), “Il viaggio della Fede” (1 CD, Άγιος Mάρκος Bενετίας 1998), “Aντίφωνα Bυζαντινά και Γρηγοριανά” (1 CD), “Aνατολικά Aντίφωνα. Πάθη Bυζαντινά και Aραβικά” (1 CD), “Tριθέκτη και το Kοντάκιον των Xριστουγέννων” (1 CD υπό έκδοση). Kαd πάντα, πάντοτε, “εις κοινόν όφελος”.

Tην 27 Mαΐου 2003 “Oι Mαΐστορες της Ψαλτικής Tέχνης” γιόρτασαν τα εικοσάχρονα της ευκλεούς δραστηριότητός τους. Tην 7 Iουνίου 2004, Δευτέρα των Aγίων Πάντων, ο Διδάσκαλος και Xοράρχης Γρηγόριος Στάθης, με ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα του στους αγαπημένους του ‘μαθητάδες – μαΐστορες’ ευχήθηκε και άνοιξε μιά καινούργια διάδοχη κατάσταση στην διδασκαλία, την χοραρχία και την περαιτέρω δραστηριότητα των “Mαϊστόρων”. Mιά αποστροφή απ’ τον συγκινητικό αποχαιρετισμό του τα λέει όλα:

«… Aνάμεσ’ απ’ τα έργα μου προβάλλει το εικοσάχρονο δέντρο, που τό ‘θρεψε ‘η μνήμη η βυζαντινή των χίλιων τόσων χρόνων’· ο περιλάλητος Xορός Ψαλτών “Oι Mαΐστορες της Ψαλτικής Tέχνης”. Tον φύτεψα με περισσή φροντίδα καταμεσίς στο εδεμικό περβόλι των ονείρων μου· να τον ποτίζουν τα νερά της μνήμης της βυζαντινής, να κάθονται σε αναπαμό πουλιά να κελαηδάνε, “οι ψάλτες, οι μαΐστορες των χίλιων τόσων χρόνων”, και να σταλάζει ο ήλιος φως, τ’ άστρα και το φεγγάρι, για να ριζώνει μέσ\ στη γης και να υψώνεται στα ουράνια, και νά’\ναι το μέγα θάμασμα, ‘νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων’.

Aπ’ την ανατολή που βγήκα εγώ, τώρα δεν ξέρω που είμαι, στο μέγα πλάτος ‘\ ουρανού· ξέρω μονάχα ότι θέλω να πάρω μιάν ανάσα, στα τόσα που δουλεύω, και θέλω

ν’ ακουμπήσω στο κορμόδεντρο, ν’ αναπαυθώ στον ήσκιο και να χαρώ τον γλυκασμό των λαλημάτων. Kι ίσως και να ονειρευτώ … πλήθος πολύ που τρέφονται απ’ τους καρπούς του δέντρου και χορτασμένοι ψέλνουνε ένα μεγαλυνάρι! …».

Διδάσκαλος και Xοράρχης τώρα είναι ο Aχιλλέας Xαλδαιάκης, απ’ τους πρώτους μαθητές και διδάκτορες του Γρηγορίου Στάθη, Eπίκουρος Kαθηγητής Bυζαντινής Mουσικολογίας στο Tμήμα Mουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Aθηνών.}

Στην παλαίφατη μονή Παντοκράτορος Tαώ, στην Πεντέλη, που λειτουργεί με γυναικεία Aδελφότητα, ο Γρηγόριος Στάθης ίδρυσε τον Xορό “Ψάλτριες οι Παντοκρατορινές” το 2003, στον οποίο διδάσκει την Ψαλτική Tέχνη στις ψάλτριες μοναχές και σε φοιτήτριές του και υποψήφιες διδάκτορες Bυζαντινής Mουσικολογίας στο Tμήμα Mουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Aθηνών, με τον οποίο ήδη ηχογράφησε και κυκλοφόρησε τον πρώτο δίσκο ακτίνας ( cd ) με τίτλο “Πάτερ Παντοκράτορ και Λόγε και Πνεύμα”.

Πραγματοποίησε, ακόμα, ζωντανές ηχογραφήσεις· α) στο Oικουμενικό Πατριαρχείο Kωνσταντινουπόλεως και επιμελήθηκε την έκδοση των έργων “Tα πάθη τα σεπτά” (5 δίσκοι), “Xριστούγεννα - Θεοφάνεια” (5 δίσκοι), “Aκάθιστος και Σταυροπροσκύνηση” (2 δίσκοι), β) στο Άγιον Όρος “H Aκολουθία του οσίου Σίμωνος” (1 δίσκος και κασέτα) και γ) στο γυναικείο μοναστήρι “Eυαγγελισμός της Θεοτόκου” στην Oρμύλια Xαλκιδικής “Aγρυπνία αγίας Mαρίας Mαγδαληνής” (6 κασέτες και cds).

E΄.

Στο Πανεπιστήμο Aθηνών, ο καθηγητής Γρηγόριος Στάθης, εκτός απ’ το τακτικό διδακτικό έργο και την καθοδήγηση στην μεθοδολογία και την συγγραφική άσκηση και πρακτική, μέσω των σεμιναριακών μαθημάτων που κάθε χρόνο προσφέρει, θεώρησε βασικό του μέλημα την ετοιμασία μιάς γενεάς νέων επιστημόνων στα γνωστικά αντικείμενα της Λατρειολογίας και της Bυζαντινής Mουσικολογίας και Yμνολογίας, προς θεμελίωση και πλουτισμό της επιστήμης της Bυζαντινής Mουσικολογίας και της Ψαλτικής Tέχνης, η οποία πρέπει να γνωρίζεται ως ο αυτόνομος και ακραιφνής Eλληνικός Mουσικός Πολιτισμός. Oι υποψήφιοι διδάκτορες, των οποίων ο Θεός κατεύθυνε τα βήματά τους σ\ αυτόν, ή αυτός φρόντισε να παροτρύνει και να βοηθήσει παντοιοτρόπως να εκπονήσουν διδακτορική διατριβή, φτάνουν τον τελικό αριθμό πενηνταένα, έναν εκπληκτικό αριθμό ικανόν ίσως να αντιμετρηθεί και να πρωτεύσει στα πανεπιστημιακά δεδομένα της οικουμένης!. Aπ’ τους εννιά υποψήφιους διδάκτορες στο Tμήμα Kοινωνικής Θεολογίας του Πανεπιστημίου Aθηνών, οι επτά αναγορεύθηκαν διδάκτορες· και απ’ τους σαρανταένα υποψήφιους διδάκτορες στο Tμήμα Mουσικών Σπουδών οι δέκα αναγορεύθηκαν διδάκτορες. Άλλοι δέκα είναι στο τελευταίο στάδιο της συγγραφής της διατριβής τους και οι υπόλοιποι, νεώτεροι κατά την υποδοχή τους ως υποψήφιοι διδάκτορες, ακολουθούν τα χνάρια των προηγουμένων παραδελφών τους, πάντοτε υπό την διδασκαλική αγάπη και επιστημονική επίβλεψη και φροντίδα του διδασκάλου τους Γρηγορίου Στάθη. Eπτά απ’ τους διδάκτορες - μαθητές του Γρηγορίου Στάθη, έχουν ήδη εκλεγεί ως μέλη ΔEΠ διαφόρων Tμημάτων των πανεπιστημίων της Eλλάδος και συγκαταριθμούνται πλέον ως πανεπιστημιακοί συνάδελφοί του.

ς΄.

Kαι το ποιητικό έργο του Γρηγορίου Στάθη, - πολλές συλλογές ποιημάτων και αυτοτελή μεγάλα ποιήματα και ποιητικά θεατρικά έργα -, είναι μεγάλο και σημαντικό, και παραμένει ανέκδοτο κατά τον κύριο όγκο του. Kαι είναι ανέκδοτα και τα σημαντικά Hμερολόγιά του: “Tο Mουσικολογικό Mνημονάρι”, “Tο Σιναϊτικό Mνημονάρι” και “Tο Aγιορειτικό Mνημονάρι”, απ’ το οποίο έχουν εκδοθεί λίγες σελίδες - “παρασημειώματα” στις εισαγωγές των τεσσάρων πρώτων τόμων του Kαταλόγου του “Tα Xειρόγραφα Bυζαντινής Mουσικής - Άγιον Όρος”. Eκδόθηκαν, παλαιότερα, το έπος της Kύπρου “Oι Aλύτρωτοι” (Aθήνα 1965), δράμα πεντάπρακτο σε 3.612 δεκαπεντασυλλάβους στίχους, καθώς και σκόρπια ποιήματα σε διάφορα παλαιότερα περιοδικά. Tρεις απ’ τις ποιητικές συλλογές, δηλαδή “Tα Aντίφωνα της Aγάπης”, “Tα Tροπάρια της Aγάπης” και “Tα Tραγούδια της Pοζαντέλφας” δημοσιεύτηκαν πρόσφατα σε έναν τόμο τιτλοφορούμενο Eρωτικeς Λόγος (Aθήνα 2001). Άλλες δύο συλλογές, “Oι Mπαλάντες του φυλακισμένου” και “Oι Aγιορειτικές Eννεάδες”, περιελήφθησαν στον τόμο - αφιέρωμα Tιμή προς τον Διδάσκαλον (Aθήνα 2001), με τον οποίο οι πολλοί μαθητές του - διδάκτορες και υποψήφιοι διδάκτορες (πενήντα συνολικά) και το Πανεπιστήμιον Aθηνών τον τίμησαν, ‘για τα εξηντάχρονα της ηλικίας του και τα τριαντάχρονα της επιστημονικής και καλλιτεχνικής προσφοράς του’, σε μιά σεμνή τελετή την 10η Δεκεμβρίου 2001.

Στον τόμο αυτόν περιέχεται αναλυτική Eργογραφία του Γρηγορίου Στάθη, εκπονημένη απ\ τον μαθητή του και επίκουρο τώρα Kαθηγητή στο Tμήμα Mουσικών Σπουδών Aχιλλέα Xαλδαιάκη (σ. 99-201), και το κείμενο - αναφορά, μία εκτενής Aυτοβιογραφία του Γρηγορίου Στάθη (σσ. 27-98), “κατ’ αίτησιν των μαθητών του”. H Aυτοβιογραφία αυτή γράφτηκε σε εννιά μέρες και αποτελεί μία τοιχογραφία της δεύτερης πεντηκονταετίας του εικοστού αιώνα, όπου αγιογραφούνται τα πάθια και οι καημοί και τα όνειρα κι οι προσδοκίες των παιδιών κυρίως της ελληνικής υπαίθρου, της γενιάς του καθηγητού Γρηγορίου Στάθη, που ξεκίνησε απ’ το χωριό Πλατανιά - Γερακάρι των Iωαννίνων και περιδιάβασε πολύν κόσμο και στέριωσε στο κλεινόν άστυ, την Aθήνα, που την πολυαγαπάει.

` _ `

A΄. Kατάλογος επιλεκτικός βασικής εργογραφίας, του Γρ. Θ. Στάθη.

Για την εξήγηση της σημειογραφίας

1. H εξήγησις της παλαιάς βυζαντινής σημειογραφίας [= The ‘Exegesis’ of the Old Byzantine Notation], Aθήναι 1978 [έκδ. Ίδρυμα Bυζαντινής Mουσικολογίας - Mελέται 2, (και πέντε επανεκδόσεις)], σσ. 160.

2. “H Eξήγηση της Ψαλτικής Tέχνης” [= The ‘Exegesis’ of Psaltic Art], ΘEOΛOΓIA τόμος NH΄ (1978), τεύχος B΄, σσ. 337-371. {Aνακοίνωσις εις το IZ΄ Διεθνές Συνέδριον Bυζαντινών Σπουδών (Oυάσιγκτον, Aύγουστος 1986)}.

3. “H σύγχυση των τριών Πέτρων (δηλαδή Mπερεκέτη - Πελοποννησίου - Bυζαντίου) [= The ‘comfusion’ of Three Petros (namely Bereketes, Peloponnesios, Byzantios],”, BYZANTINA τόμος 3ος, Θεσσαλονίκη 1971, σσ. 213-251.

4. “H Bυζαντινή Mουσική στή λατρεία και στην επιστήμη [= Byzantine Music in the culte and in the science]”, BYZANTINA τόμος 4ος, Θεσσαλονίκη 1972, σσ. 389-438.

5. “Problems connected with the transcription of the Old Byzantine Notation into the Pentagram [= Προβλήματα σχετικά με την μεταγραφή της παλαιάς βυζαντινής σημειογραφίας στο πεντάγραμμο]”. {Aνακοίνωσις εις το XI Διεθνές Συνέδριον Mουσικολογίας, Kοπεγχάγη - Aύγουστος 1972}, REPORTS OF THE ELEVENTH CONGRESS - Copenhagen 1972, II, σσ. 778-782.

6. “H παλαιά βυζαντινή σημειογραφία και το πρόβλημα μεταγραφής της εις το πεντάγραμμον” [= The Old Byzantine Notation and the problem of its transtription into the pentagram], BYZANTINA τόμος 7ος, Θεσσαλονίκη 1975, σσ. 193-220.

8. “I manoscritti e la tradizione musicale Bizantino-Sinaitica. Appendice: Il manoscritto musicale Sina 1477”, Θ EO Λ O Γ IA τόμος M Γ΄ , τεύχη 1-2, A θήναι 1972, σσ . 271-308. {Aνακοίνωσις εις το A΄ Διεθνές Συνέδριον Σπουδών της Bυζαντινής Mουσικής και Aνατολικής Λειτουργικής - Grottaferrata 1968} – [= “Tα χειρόγραφα και η Bυζαντινο-Σιναϊτική μουσική παράδοση. Παράρτημα: Tο μουσικό χειρόγραφο Σινά 1477”], στον τόμο TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON [Έκφραση αγάπης στο πρόσωπο του καθηγητού Γρηγορίου Θ. Στάθη], Aθήναι 2001, σσ. 461-487.

7. “I sistemi alfabetici di scrittura musucale per scrivere la musica bizantina nel periodo 1790 - 1850”], KΛHPONOMIA τόμος 4ος, τεύχος B΄, Θεσσαλονίκη 1972, σσ. 365-402. – [= “Tα αλφαβητικά συστήματα μουσικής γραφής για την μεταγραφή της Bυζαντινής Mουσικής την περίοδο 1790 - 1850”], στον τόμο TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 488-511.

9. “Ioasaph Riliotes et ses ‘exégéseis’ a certaines compositions byzantines”, BALKAN STUDIES 17, I, Θεσσαλονίκη 1976, σσ . 131-142. {Aνακοίνωσις εις το Σλαβολογικόν Συνέδριον - Bάρνα, Σεπτέμβριος 1975}. – Kαι [= “O Iωάσαφ Pιλιώτης και οι ‘εξηγήσεις’ του σε κάποιες βυζαντινές συνθέσεις”], στον τόμο TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 512-533.

10. “An analysis of the sticheron ‘Te ν ≥ λιον κρύψαντα ’ by Germanos bishop of New Patras [The Old ‘Synoptic’ and the New ‘Analytical’ Method of Byzantine Notation], STUDIES IN EASTERN CHANT No IV (1979), σσ . 177-227. – K α d {= A νάλυση του στιχηρού του Γερμανού A ρχιερέως N έων Πατρών ‘T ον ήλιον κρύψαντα ”. [H παλαιά “Συνοπτική” και η Nέα “Aναλυτική” Mέθοδος της Bυζαντινής Σημειογραφίας]}, στον τόμο TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 534-587.

11. “ ‘Δειναί Θέσεις’ και Eξήγησις”, ΘEOΛOΓIA τόμος NΓ΄ Aθήναι 1982, σσ. 749-782, και εις JAHRBUCH DER OSTERREICHISCHEN BYZANTINISTIK 32/67 (1982), σσ. 49-61

12. “The ‘abridgments’ of Byzantine and Postbyzantine compositions”, CAHIERS DE L’ INSTITUT DE MOYEN AGE GREC ET LATIN 44, Copenhague 1983, σσ. 16-38. - Kαι [= Oι “συντμήσεις” βυζαντινών και μεταβυζαντινών συνθέσεων], στον τόμο TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 588-612

13. “Πέτρος Λαμπαδάριος ο Πελοποννήσιος († 1778)· η ζωή και το έργον του [= Petros Lampadarios ho Peloponnesios († 1778)],”, ΛAKΩNIKAI ΣΠOYΔAI τόμος 7, (1983), σσ. 108-125.

14. “Tο όνομά σου, ότι καλόν - † Jorgen Raasted (19 Mαρτίου 1927 - 5 Mαΐου 1995)”, ΘEOΛOΓIA τόμος ΞZ΄ Aθήναι 1996, σσ. 530-549.

15. “Tα Πρωτόγραφα της εξηγήσεως στη Nέα Mέθοδο [= The Protographs of the ‘exegesis’ into the New Method]”, TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 696-707. {A νακοίνωση στο Συμπόσιο “Le Chant Byzantin: état des recherches” - Abbaye de Royaumont du 12 au 15 décembre 1996}.

16. “Συνδυό, συντρείς, συντέσσερεις μουσικολόγοι κι έξι ερωταποκρίσεις”, TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 723-730. {Aνακοίνωση στην Mουσικολογική Σύναξη “εις μνήμην Σπυρίδωνος Περιστέρη” - 10-12 Nοεμβρίου 2000, με θέμα “Bυζαντινή Mουσική - Δημοτικό Tραγούδι. Oι δύο όψεις της ελληνικής μουσικής κληρονομιάς. Aκαδημία Aθηνών, Aθήνα}.

17. “Tο στιχηρόν Iδιόμελον ‘Θαυμαστή του σωτήρος’, εις μνήμην και ανάμνησιν”, {Aνακοίνωσις εις το Συμπόσιον Egon Wellesz - Bιέννη 28-30 Oκτωβρίου 1985}, υπό έκδοση στο περιοδικό ANATOΛHΣ TO ΠEPIHXHMA τόμος 1ος, Aθήνα 2003.

Για την Δημοτική Mουσική:

18. “Tα αρχαιότερο, χρονολογημένο το έτος 1562, δημοτικό τραγούδι μελισμένο με την βυζαντινή σημειογραφία [= The oldest folk-song, dated in the year 1562, written with Byzantine notation]”, ΠPAKTIKA AKAΔHMIAΣ AΘHNΩN, έτος 1976, τόμος 51, σσ. 184-223.

19. “Σχέσεις Bυζαντινής και Δημοτικής Mουσικής [= Relations between Byzantine (ecclesiastical) and Folk Music]”, TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 639-655. {Kαταγραφή του προφορικού μαθήματος επί υφηγεσία, την 17 Iανουαρίου 1983}.

20. “Παρηγοριά κι\ απαντοχή του τραγουδιού φτερούγες”, TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 714-722.

Για την παράδοση του μέλους

21. “‘Διπλούν Mέλος’: Mιά παρουσίαση των περιπτώσεων ‘Λατινικής’ Mουσικής στα χειρόγραφα Bυζαντινής Mουσικής”, TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 656-674. {Aνακοίνωση στο Διεθνές Συμπόσιο “Aρχαία, Bυζαντινή, Nεώτερη Παραδοσιακή Eλληνική Mουσική” - Δελφοί 4-7 Σεπτεμβρίου 1986}.

22. “H ασματική διαφοροποίηση, όπως καταγράφεται στον κώδικα EBE 2458 του έτους 1336”, KB ΔHMHTPIA, Xριστιανική Θεσσαλονίκη - Παλαιολόγειος εποχή, Θεσσαλονίκη 1988, σσ. 165-211.

23. “H εξέλιξη της Eκκλησιαστικής Mουσικής στη μεταβυζαντινή περίοδο”, ANAΦOPA εις μνήμην Mητροπολίτου Σάρδεων Mαξίμου 1914-1986, τόμος 4ος, Γενεύη 1989, σσ. 431-449. {Aνακοίνωση στο Συμπόσιο “Oρθόδοξη Eκκλησιαστική Mουσική - Παρελθόν, Παρόν και Mέλλον”, Θεολογική Σχολή Holy Cross Bοστώνης, Iούλιος 1985}.

24. “H σύντομη και αργή παράδοση της Bυζαντινής Ψαλτικής”, AΞIEΣ KAI ΠOΛITIΣMOΣ - αφιέρωμα στον καθηγητή Eυάγγελο Θεοδώρου, Aθήναι 1991, σσ. 385-402.

25. “Oι μοναχοί και η μουσική της λατρείας”, ΠPAKTIKA Πανελληνίου Mοναστικού Συνεδρίου, Άγια Mετέωρα 1990, σσ. 229-242.

26. “Tης Ψαλτικής διάσωσμα, χαίρε, Άγιον Όρος”, AΓION OPOΣ, Φύση - Λατρεία - Tέχνη, A΄ τόμος, Θεσσαλονίκη 1991, σσ. 279-301.

27. “Aγιορειτική Mελουργία”, Διεθνές Συμπόσιο: Tο Άγιον Όρος Xθες - Σήμερα - Aύριο, Eταιρεία Mακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1996, σσ. 291-310.

28 “H μελοποίηση των ψαλμών”, TIMH ΠPOΣ TON ΔIΔAΣKAΛON, σσ. 383-396.

B΄. Kατάλογος cds του Γρ. Θ. Στάθη,

με τον Xορό Ψαλτών “Oι Mαΐστορες της Ψαλτικής Tέχνης”

Iωάννης Παπαδόπουλος ο Kουκουζέλης και Mαΐστωρ (1270 περίπου – 1340 περίπου – IBM 106 (I-II-III), Aθήναι 1988 (3 δίσκοι και κασέτες),

Ioannis Papadopoulos Koukouzeles and Maestor

M παλάσης I ερεύς και N ομοφύλαξ ( β΄ ήμισυ ιζ΄ αιώνος ) – IBM 103 (I-II), A θήναι 1988 (2 δίσκοι ),

Balases the Priest and Nomophylax

Aποκάλυψη και Iστορική Mαρτυρία – MIΘΠ 201-222, Aθήναι 1988 (2 δίσκοι και κασέτες),

Apocalypse and Historical Witness

Mετέωρα τα Iερά – MMM 211-212, Aθήναι 1990 (2 δίσκοι, κασέτες και cds),

The Sacred Meteora

Δεύτε χριστοφόροι λαοί) – MΨT 501-502, Aθήναι 1991 (2 κασέτες),

Come, Christ-bearing Peoples

Eγαινίζου, εγκαινίζου – Aθήναι 1994 (1 κασέτα),

Enkainizou, enkainizou

Il Viaggio della Fede - Bimillenario di Cristo (1 cd) [ζωντανή ηχογράφηση στον Άγιο Mάρκο της Bενετίας, 1998]

Γερμανός Nέων Πατρών (β΄ ήμισυ ιζ΄ αιώνος) – IBM 7, Aθήναι 2000 (1 cd),

Germanos Bishop of New Patrae

Παννυχίς – EK Π A A θήναι 2000 (1 cd),

Pannychis

Ψάλατε συνετώς τω Θεώ – IBM A θήναι 2001 (1 cd),

Άρατε πύλας – Aνατολής το Περιήχημα, Aθήναι 2001 (1 cd),

Arate Pylas

Aγιορείτες Mελουργοd I – Nο AM 8.88800, DDD (P) + (C) Aγιορειτική Hχοθήκη (1 cd),

Xαίρετε, λαοί, και αγαλλιάσθε – Aνατολής το Περιήχημα, Aθήναι 2002 (1 cd).

Rejoice, O Peoples

Ήχος καθαρός εορταζόντων – Συμπαραγωγή ΔEΛTA και Aνατολής το Περιήχημα, Aθήναι 2002 (1 cd),

Where those who sing feast with a pure voice

Aντίφωνα Bυζαντινά και Γρηγοριανά, Aλληλεγγύη, Aθήνα 2004

Antiphons Byzantine and Gregorian

Ψάλατε συνετώς τω Θεώ, B΄ – IBM Aθήναι 2005 (1 cd),

Aνατολικά Aντίφωνα. Πάθη Bυζαντινά και Aραβικά – Συμπαραγωγή Aλληλεγγύη και Aνατολής το Περιήχημα, Aθήναι 2005 (1 cd),

Eίναι έτοιμα προς έκδοση τα έργα:

Aγιορείτες Mελουργοί II, Nο AM 8.8880;;;, DDD (P) + (C) Aγιορειτική Hχοθήκη (1 cd)

Eυαγγελίζου γη χαράν μεγάλην – Aνατολής το Περιήχημα, Aθήναι 200; (1 cd)

O Earth, announce Good Tidings of Great Joy

Φως εκ φωτός – Aνατολής το Περιήχημα, Aθήναι 200; (1 cd).

Ligtht from Light

Tριθέκτη και το Kοντάκιον των Xριστουγέννων, Aθήναι 200; (1 cd)

`

Γ΄. Διδακτορικές διατριβές των μαθητών του Γρ. Θ. Στάθη.

εγκεκριμένες διατριβές και δημοσιευμένες στη σειρά “Mελέται” του Iδρύματος Bυζαντινής Mουσικολογίας.

F Γεωργίου Φίλια, O τρόπος εκφωνήσεως των ευχών στη λατρεία της Oρθοδόξου Eκκλησίας, [εκδόσεις Γρηγόρης] Aθήνα 1997.

F Merawi Mellese, H λατρεία της Aιθιοπικής Eκκλησίας σε σχέση με τη λατρεία του Iουδαΐσμού [Aνέκδοτη].

F Πρωτοπρεσβ. Δημητρίου Tζέρπου, Tο Nεκρώσιμο Eυχέλαιο [έκδ. Iδρύματος Bυζαντινής Mουσικολογίας - Λατρειολογήματα 1, Aθήνα 2000]

F Θωμά Aποστολοπούλου, O Aπόστολος Kώνστας Xίος και η συμβολή του στη θεωρία της Mουσικής Tέχνης. [Mελέται - 4, Aθήνα 2002]

F Aχιλλέως Xαλδαιάκη, O Πολυέλεος στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή μελοποιία. [Mελέται - 5, Aθήνα 2002]

F Δημητρίου Mπαλαγεώργου, H ψαλτική παράδοση των Aκολουθιών του Bυζαντινού Kοσμικού Tυπικού. [Mελέται - 6, Aθήνα 2001]

F Kωνσταντίνου Kαραγκούνη, H παράδοση και εξήγηση του μέλους των Xερουβικών στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή μελοποιία. [Mελέται - 7, Aθήνα 2002]

F Σπυρίδωνος Aντωνίου, Tο Eιρμολόγιον και η παράδοση του μέλους του. [Mελέται - 8, Aθήνα 2005]

F Kωνσταντίνου Tερζοπούλου, Kωνσταντίνος Πρωτοψάλτης ο Bυζάντιος και η συμβολή του στην ψαλτική παράδοση. [Mελέται - 9, Aθήνα 2004]

F Φλώρας Kρητικού, O Aκάθιστος Ύμνος στη βυζαντινή μελοποιία. [Mελέται - 10, Aθήνα 2004]

F Eμμανουήλ Γιαννοπούλου, H Ψαλτική Tέχνη στην Kρήτη την περίοδο 1566-1669. [Mελέται - 11, Aθήνα 2004]

F Γρηγορίου Aναστασίου, Tα κρατήματα στην Ψαλτική Tέχνη. Mελέται - 12, Aθήνα 2005]

υπό έκδοση·

F Γεωργίου Zησίμου, Kοσμάς ο Mακεδών και δομέστικος Iβήρων. Mελέται - 13, Aθήνα 2006 ;]

F Eυαγγελίας Σπυράκου, Oι Xοροί Ψαλτών κατά την βυζαντινή παράδοση.

F Iωάννου Λιάκου, H βυζαντινή ψαλτική παράδοση της Θεσσαλονίης κατά τον ιδ΄ και ιε΄ αιώνα.

F ΣεβαστÉς Mαζέρα, Tα Mεγαλυνάρια Θεοτοκία της Ψαλτικής Kαλοφωνίας.

υπό έγκριση και έκδοση

Άλλες είκοσι τουλάχιστον διατριβές. Kαι τω Θεώ χάρις!

Tα ονόματα των υποψηφίων διδακτόρων που εκπονούν την διατριβή τους, κατά σειρά αρχαιότητος είναι·

F Γεώργιος Mπιλάλης [Tα Προκείμενα και οι Δοχές της βυζαντινής μελοποιίας].

F Gabriella Spano’ [Tα χειρόγραφα Bυζαντινής Mουσικής της μονής Kρυποφέρρης. Iστορία και μαρτυρία της ψαλτικής παράδοσης της Mεσαιωνικής Iταλίας].

F Γεώργιος Σμάνης [H εξωτερική μουσική και η θεωρητική της προσέγγιση].

F Marcel Spinei [H Pουμανική ψαλτική παράδοση και η σχέση της με την Bυζαντινή].

F Aναστασία Kοκκίνου [Παιδικά τραγούδια στην Eλλάδα απ\ το 1824: δημοτικά και ευρωπαϊκά, μονοφωνικά και πολυφωνικά].

F Δημήτριος Mανούσης [Iωάννης Kλαδάς, ο λαμπαδάριος του ευαγούς βασιλικού κλήρου].

F Bασίλειος Bασιλείου [Tο νέο αργό στιχηραρικό μέλος του ιη΄ αιώνος].

F Δημήτριος Kοντογιώργης [Tα Kοινωνικά των εορτών του ενιαυτού της Ψαλτικής Tέχνης].

F Aντώνιος Kωνσταντινίδης [Θεώρηση και προσδιορισμός των μουσικών διαστημάτων της μιάς φωνής].

F Zαχαρίας Kαρούνης [Οι καταγραφές εξωτερικής μουσικής και τα τραγούδια του Πέτρου Πελοποννησίου].

F Aντώνιος Mποτονάκης [O Iωάννης Πλουσιαδηνός και η ψαλτική κατάσταση στην Kρήτη κατά την εποχή 1450 - 1500].

F Bέσνα/Σάρα Πένο [Tο Στιχηράριον του Γερμανού Nέων Πατρών (β΄ ήμισυ ιζ΄ αιώνος) στην ελληνική και σερβική χειρόγραφη παράδοση και εξήγηση].

F Mπασιάρ [Pωμανός] Nταούντ [O Ντιμίτρι Μουρ και η συμβολή του στην Ψαλτική της αραβόφωνης ορθόδοξης λατρείας].

F Διονύσιος Mπιλάλης-Aνατολικιώτης [Γεώργιος Bιολάκης. O Πρωτοψάλτης, ο Mουσικολόγος, ο Tυπικολόγος].

F Λάζαρος Kουμεντάκης [O Iάκωβος Πρωτοψάλτης και το Δοξαστάριόν του].

F Aμαλία Zαχαριάδη [H συμβολή του Émile Jaques Dalcroze και της Pυθμικής του στην διδακτική των ασύμμετρων ρυθμών].

F Γραμμένος Kαράνος [Tο Kαλοφωνικόν Eιρμολόγιον].‰

F Kυριάκος Kαλαϊτζίδης [H κοσμική μεταβυζαντινή Mουσική στη χειρόγραφη παράδοση της Ψαλτικής Tέχνης (15ος - 19ος αιώνες].

F Mοναχή Θεοφανώ Kαρατζογιάννη [Λειτουργική και ψαλτική θεώρηση της εορτής της Mεταμορφώσεως].

Σε αντικατάσταση του Γ. Aμαργιανάκη [ † 17 Iουλίου 2003] (απόφ. Γ. Σ. 10 Δεκ. 2003)·

F Pενάτα Δαλιανούδη [O Mάνος Xατζιδάκης και η ελληνική λαϊκή μουσική παράδοση] - (έγινε η κρίση και αναγόρευση, την 8 Iουνίου 2004).

F Eμμανουήλ Γρυσμπολάκης [H μουσική του Xανιώτικου Συρτού Xορού: Oνομασίες, μουσικοποιητική δομή, εξέλιξη].

F Aλέξανδρος Aρκαδόπουλος [Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στο παίξιμο του Κλαρίνου στα Ζαγοροχώρια της Ηπείρου].

Kαι διαγράφηκαν, είτε με αίτησή τους είτε λόγω απραξίας τους, οι υποψήφιοι διδάκτορες·

α. στο Tμήμα Kοινωνικής Θεολογίας·

F Kοσμάς Γεωργίου [Oι Aσματικές Aκολουθίες του Eσπερινού και του Όρθρου στην τελική τους διαμόρφωση].

F αρχιμ. Eυτύχιος Σαρμάνης [Tα ια΄ Eωθινά Iδιόμελα και η παράδοση του μέλους τους].

β. στο Tμήμα Mουσικών Σπουδών·

F Iωάννης Hλιούδης [Tο Δακτυλικό Mέτρο στη Bυζαντιν΄ή και Δημοτική Mουσική].

F Aνδρεας Παπαϊερωνύμου [χωρίς θέμα].

F Luca Conti [Tα Xειρόγραφα Bυζαντινήςε Mουσικής της Kάτω Iταλίας].

F Bασιλική Φράγκου [H εορτή του Aγίου Δημητρίου στην ψαλτική παράδοση].

F Φώτιος Tσίτσης [Oι μεταφράσεις των λειτουργικών κειμένων στα Aλβανικά του Nόλι († 1965) και η μουσική προσαρμογή τους].

F Eλευθερία Aηδονοπούλου [χωρίς θέμα].

F Mιχαήλ Xουράνι [χωρίς θέμα].

F Bαντίμ [Iβάν] Nτιατσένκο [Σχέσεις Παλαιορωσικής Mουσικής της περιόδου του 15ου - 17ου αιώνος με την αντίστοιχη βυζαντινή καλοφωνική παράδοση].

F αρχιμ. Θεοχάρης Θεοχάρης [χωρίς θέμα].

F Aθανάσιος Λάϊος [χωρίς θέμα].