Αρχική σελίδα » Έρευνα » Ερευνητικά προγράμματα

Προγράμματα Α Τομέα

Τίτλος: Συνεργασία με το διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα RIPM

Επιστημονική υπεύθυνη: Αικατερίνη Ρωμανού (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τ.Μ.Σ. Αθηνών)

Ομάδα εργασίας: Ιωάννης Φούλιας (Λέκτορας Τ.Μ.Σ. Αθηνών), Γιώργος Βλαστός (Διδάκτορας Τ.Μ.Σ. Αθηνών), Τάσος Κολυδάς (Διδάκτορας Τ.Μ.Σ. Αθηνών), Σοφία Κοντώση (Υποψήφια Διδάκτορας Τ.Μ.Σ. Αθηνών), Μαντώ Πυλιαρού (Υποψήφια Διδάκτορας Τ.Μ.Σ. Αθηνών).

Ιστοσελίδα: www.ripm.org

 

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συνεργάζεται από τον Μάρτιο του 2007 με το διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα RIPM (Répertoire International de la Presse Musicale / Retrospective Index to Music Periodicals, 1800-1950). Το RIPM είναι ένας από τους τέσσερις διεθνείς συνεργαζόμενους μουσικούς βιβλιογραφικούς οργανισμούς, μαζί με τους RISM (Répertoire International des Sources Musicales), RILM (Répertoire International de Littérature Musicale) και RIdIM (Répertoire International d’Iconographie Musicale), και ιδρύθηκε για να παράσχει πρόσβαση στους ερευνητές στα μουσικά περιοδικά του δέκατου ένατου και του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα. Στο πλαίσιο αυτό έχει συσταθεί ελληνική ομάδα εργασίας, αποτελούμενη από τον λέκτορα συστηματικής μουσικολογίας στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών Ιωάννη Φούλια, τους διδάκτορες του ιδίου τμήματος Γιώργο Βλαστό και Τάσο Κολυδά, και τις υποψήφιες διδάκτορες Μαντώ Πυλιαρού και Σοφία Κοντώση. Την επιστημονική επίβλεψη της ομάδας έχει η αναπληρώτρια καθηγήτρια Αικατερίνη Ρωμανού. Αντικείμενο της ελληνικής ομάδας του RIPM είναι η μελέτη, η αποδελτίωση, η τεκμηρίωση και η δημοσίευση στην ιστοσελίδα του RIPM των ελληνικών μουσικών περιοδικών της περιόδου που καλύπτει το εν λόγω πρόγραμμα (Μουσική Εφημερίς, Φόρμιγξ, Απόλλων, Εθνική Μούσα, Ορφεύς, Μουσική, Μουσική Επιθεώρησις, Νέα Φόρμιγξ, Μουσικά Χρονικά, Μουσικός Κόσμος, Μουσική Ζωή, Μουσική Κίνησις).

 

Τίτλος: Ειδική βάση δεδομένων μουσικών βυζαντινών χειρογράφων.

Ερευνητικό πρόγραμμα στα πλαίσια του Εργαστηρίου Ελληνικής Μουσικής του Τομέα Ιστορικής & Συστηματικής Μουσικολογίας

Επιστημονικός υπεύθυνος: Ιωάννης Παπαθανασίου

Εξωτερικοί συνεργάτες:
- Γεώργιος Ρουσόπουλος, Μουσικολόγος, απόφοιτος Τμήματος Μουσικών σπουδών
του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής μουσικής.
- Νικόλαος Μπούκας, Επίκουρος καθηγητής, Τμήμα Τεχνολογίας Ήχου και
Μουσικών Οργάνων του Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων.

Περιγραφή Ερευνητικού προγράμματος

Πρόκειται για μια Ειδική Βιβλιογραφική Βάση Δεδομένων βυζαντινών μουσικών χειρογράφων, ένα σύγχρονο βιβλιογραφικό εργαλείο που εστιάζει το ενδιαφέρον στην εύρεση φωτογραφιών μουσικών κωδίκων.
1. Περιλαμβάνει βιβλιογραφικές καταχωρήσεις που έχουν αποκλειστική σχέση με τη βυζαντινή μουσική.
2. Η έρευνα δεν περιορίζεται σε βιβλιοθήκες μιας πόλης αλλά θα αγκαλιάζει τη συνολική παγκόσμια παραγωγή επιστημονικών πονημάτων.
3. Η δημοσίευση της Ειδικής Βιβλιογραφικής Βάσης Δεδομένων θα έχει ηλεκτρονική μορφή προκειμένου ο χρήστης να μπορεί άμεσα να αναζητήσει πολλαπλά στοιχεία ανάμεσα στις βιβλιογραφικές καταχωρήσεις.         Η Ειδική βάση δεδομένων μουσικών βυζαντινών χειρογράφων αποτελείται από δύο βασικά μέρη. Στο πρώτο περιλαμβάνεται η βιβλιογραφία με τη συνολική παραγωγή επιστημονικών συγγραμμάτων σχετικών με τη βυζαντινή μουσική έως το 2011. Στο δεύτερο μέρος οι ερευνητές μπορούν να εντοπίζουν τις
δημοσιευμένες φωτογραφίες χειρογράφων βυζαντινής μουσικής που περιλαμβάνονται στην βιβλιογραφία του πρώτου μέρους. Με τον τρόπο αυτό ο ερευνητής που επιθυμεί να δει δείγμα γραφής από κάποιο χειρόγραφο θα
χειρογράφου. Πρώτη έκδοση, Οκτώβριος 2013 (συμπληρώνεται κάθε έξι μήνες).

Προγράμματα Β Τομέα

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση” - “Αριστεία II”

Τίτλος: Η Έντεχνη Δυτική Μουσική στην Περίοδο της Κρίσης: Μια Διεπιστημονική Μελέτη του Σύγχρονου Ελληνικού Πολιτισμού και της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συνεργαζόμενος Καθηγητής: Αναστάσιος Χαψούλας

Συμμετέχοντες Φορείς: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας) - Royal Holloway, University of London (συνεργαζόμενος φορέας)

Περιγραφή: Το έργο συνιστά την πρώτη διεπιστημονική μελέτη της σύγχρονης μουσικής ζωής στην Ελλάδα που εστιάζει στην έντεχνη μουσική, στη σχέση της με άλλες πτυχές του ελληνικού πολιτισμού και σε ζητήματα που αφορούν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Επικεντρώνεται στην περίοδο μετά το 2000 –κατά τη φάση της οικονομικής και κοινωνικοπολιτισμικής κρίσης στην Ελλάδα– και αναλύει μια σειρά από μουσικές οντολογίες και παράγοντες (μουσικούς, χώρους συναυλιών, παραστάσεις, ακροατήρια, ΜΜΕ, φορείς), την αλληλεπίδρασή τους και τον λόγο περί αυτών.

 

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση” - “Ηράκλειτος II”

Τίτλος: Μουσική και Μειονότητες: Μία Εθνομουσικολογική Προσέγγιση της Ινδικής Μειονότητας στην Ελλάδα

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συνεργαζόμενοι Καθηγητές: Αναστάσιος Χαψούλας - Μαρία Παπαπαύλου

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Περιγραφή: Το πρόγραμμα έχει ως αντικείμενο την επιστημονική προσέγγιση της μουσικής και του πολιτισμού των Ινδών μεταναστών στον ελληνικό χώρο. Το έργο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διερεύνησης του θέματος «μουσική και μειονότητες» από εθνομουσικολογική και πολιτισμική-ανθρωπολογική σκοπιά.

 

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση” - “Θαλής”

Τίτλος: Δίεση: Ολοκληρωμένος Σχεδιασμός και Υλοποίηση Συστήματος Δικτυακής Μουσικής Εκτέλεσης

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παναγιώτης Τσακαλίδης

Συνεργαζόμενοι Καθηγητές: Βασιλική Λαλιώτη

Συμμετέχοντες Φορείς: Πανεπιστήμιο Κρήτης (κύριος φορέας) - ΕΚΠΑ (συνεργαζόμενος φορέας) - ΑΣΟΕ (συνεργαζόμενος φορέας) - ΤΕΙ Κρήτης (συνεργαζόμενος φορέας)

Περιγραφή: Ο σκοπός της πράξης είναι να προτείνει λύσεις που προάγουν την τρέχουσα γενιά συστημάτων Δικτυακής Μουσικής Εκτέλεσης (ΔΜΕ). Τα συστήματα αυτά επιτρέπουν σε μουσικούς οι οποίοι είναι απομακρυσμένοι μεταξύ τους να συνεργάζονται και να δίνουν κοινές μουσικές συναυλίες, σαν να βρίσκονταν στον ίδιο χώρο, μέσω τηλεπικοινωνιακών δικτύων.

 

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Σύνταξη Μελέτης για τη Δημιουργία Μουσείου Μουσικών του Δήμου Κισάμου

Τίτλος: Μουσείο Μουσικών του Δήμου Κισάμου

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συνεργαζόμενοι Καθηγητές: Ειρήνη Λουτζάκη - Αναστάσιος Χαψούλας

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Περιγραφή: Το έργο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός καινοτόμου θεματικού μουσείου, στο οποίο εγκαταλείπεται η παλαιά λαογραφική και διασωστική προοπτική και ακολουθούνται σύγχρονες αισθητικές, τεχνολογικές και επιστημονικές μουσειακές τάσεις. Στο επίκεντρο του έργου βρίσκονται τα πολιτισμικά δίκτυα, οι προφορικές ιστορίες και οι αφηγήσεις ζωής με έμφαση στη σχέση μεταξύ μουσικής και κοινωνίας, καθώς επίσης γενικότερα μεταξύ τέχνης και πολιτισμού.

 

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση” - “Πρακτική Άσκηση”

Τίτλος: Πρακτική Άσκηση των Φοιτητών του Τμήματος Μουσικών Σπουδών

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Περιγραφή: Το πρόγραμμα αυτό συμβάλει στη σύνδεση της παρεχόμενης εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, δημιουργώντας ευκαιρίες που βοηθούν στην ενίσχυση των επαγγελματικών δεξιοτήτων και στην κοινωνική ένταξη των φοιτητών. Η πρακτική άσκηση πραγματοποιείται σε επιλεγμένους φορείς που ασχολούνται με θέματα μουσικής και πολιτισμού στην ευρύτερη περιφέρεια της πρωτεύουσας.

 

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Επιχορήγηση Εθνικής Τράπεζας

Τίτλος: Στήριξη και Ανάπτυξη του Επιστημονικού και Ερευνητικού Έργου του Εργαστηρίου Εθνομουσικολογίας και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Περιγραφή: Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη δημιουργία θεματικής πύλης για την υποστήριξη του Εργαστηρίου Εθνομουσικολογίας και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας, την στοχευμένη έρευνα σε τομείς στους οποίους δραστηριοποιείται το Εργαστήριο, όπως επίσης και την ενίσχυση του διδακτικού του έργου.

 

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Υπουργείο Εσωτερικών - Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης - Ετήσιο Πρόγραμμα 2011

Τίτλος: Βιντεο-ιστορίες Ζωής Μεταναστών

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχων Φορέας: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Περιγραφή: Το έργο είναι αποτέλεσμα συνεργασίας μεταναστών και Ελλήνων. Πρόκειται για 20 ταινίες μικρού μήκους οι οποίες μεταφέρουν την καθημερινότητα του μετανάστη που διαμένει στην Ελλάδα με τρόπο που συνδυάζει την εμπειρία και την αντίληψη τόσο των μεταναστών όσο και των Ελλήνων. Ακολουθώντας τη μεθοδολογία του συμμετοχικού βίντεο, μετανάστες και Έλληνες συνέβαλαν ενεργά στη διαμόρφωση του έργου σε όλα τα επίπεδα της παραγωγής του. Μετά από εκπαίδευση στη χρήση σύγχρονων οπτικοακουστικών μέσων καταγραφής και στη θεωρία της κινηματογραφικής αφήγησης, με έμφαση στις ιστορίες ζωής και στο ντοκιμαντέρ παρατήρησης, 20 μετανάστες και 20 Έλληνες δουλεύοντας σε ζεύγη (ένας μετανάστης με έναν Έλληνα) κινηματογράφησαν τις ιστορίες ζωής 5 ομάδων μεταναστών (Αιγύπτιοι στη Θεσσαλονίκη, Αλβανοί στην Κρήτη, Ινδοί στην Αττική, Νιγηριανοί και Ουκρανοί στην Αθήνα). Οι κινηματογραφικές αφηγήσεις εστιάζονται σε 4 βασικές θεματικές της καθημερινότητας (οικογένεια, εργασία, τέχνη και την ιδέα «εδώ και εκεί»).

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων - ΕΠ “Εκπαίδευση και Αρχική Επαγγελματική Κατάρτιση” - “Πυθαγόρας II”

Τίτλος: Σύγχρονη Θεωρία, Έρευνα και Διδασκαλία της Μουσικολογίας και η Εφαρμογή της στην Ελλάδα

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχοντες Φορείς: ΕΚΠΑ (κύριος φορέας)

Περιγραφή: Η έρευνα είχε ως αντικείμενο τη θεωρία, έρευνα και διδασκαλία της μουσικολογίας και ως στόχο την παραγωγή και διαχείριση διαφόρων ερευνητικών προϊόντων: α) πρωτότυπη γνώση στα πεδία της θεωρίας της μουσικολογίας και του πολιτισμού με εργασίες και εισηγήσεις σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια, β) κατασκευή βάσης δεδομένων όπου θα καταγραφούν οι διεθνείς τάσεις της μουσικολογικής πρωτοπορίας, συγκεκριμένα σε προγράμματα σπουδών και σε ερευνητικά προγράμματα της ημεδαπής και του εξωτερικού, γ) δημιουργία ηλεκτρονικών συνδέσεων με άλλες σχετικού περιεχομένου βάσεις δεδομένων για τη σύγχρονη μουσικολογία και δ) πρόταση ενός πλαισίου οργάνωσης των μουσικών σπουδών όσον αφορά στη θεωρία, την έρευνα και τη διδασκαλία του μουσικολογικού αντικειμένου στην Ελλάδα.

 

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωκαναδική Συνεργασία στον Τομέα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και της Επαγγελματικής Κατάρτισης

Τίτλος: CEMMENTI - Canada Exchanges with the Mediterranean: Migration Experiences and their Impact on Nationalism, Trans-Nationalism and Identity

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συνεργαζόμενη Καθηγήτρια: Ειρήνη Λουτζάκη

Συμμετέχοντες Φορείς: University of Bologna (κύριος φορέας) - ΕΚΠΑ (συνεργαζόμενος φορέας) - York University (συνεργαζόμενος φορέας) - Trent University (συνεργαζόμενος φορέας) - University of Prince Edward Island (συνεργαζόμενος φορέας) - University of Malta (συνεργαζόμενος φορέας)

Περιγραφή: Το Πρόγραμμα αφορά αποκλειστικά την κινητικότητα φοιτητών από την Ευρώπη στον Καναδά και αντιστρόφως. Οι φοιτητές εγγράφονται στο πανεπιστήμιο υποδοχής (York University, Trent University και University of Prince Edward Island) και παρακολουθούν για ένα εξάμηνο μαθήματα που αντιστοιχούν στο αντικείμενο του προγράμματος.

 

 

Ερευνητικό Πρόγραμμα: Σύλλογος «Οι Φίλοι της Μουσικής» - Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος»

Τίτλος: Η μουσική στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Παύλος Κάβουρας

Συμμετέχοντες Φορείς: Σύλλογος «Οι Φίλοι της Μουσικής» (κύριος φορέας) - ΕΚΠΑ (συνεργαζόμενος φορέας)

Περιγραφή: Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης και είχε συγκριτικό και διεπιστημονικό χαρακτήρα. Αναγνωρίζοντας την ερμηνευτική ιδιαιτερότητα των πάσης φύσεως στοιχείων του μουσικού πολιτισμού, η ομάδα επιχείρησε να αναδείξει τις βασικές διαστάσεις της ερμηνείας-επιτέλεσης της μουσικής πράξης στο πλαίσιο της συγκεκριμένης κουλτούρας.

Προγράμματα Γ Τομέα

Τίτλος: Συγκριτική Υπολογιστική Ανάλυση της Κρητικής Μουσικής

Χρηματοδότηση: Ίδρυμα Ι. Λάτση, Πρόγραμμα Μελέτες 2009

Επιστημονική ομάδα: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου (Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής Τεχνολογίας, Τμήμα Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών), Μάρκος Δραγούμης (Ινστιτούτο Μικρασιατικών Σπουδών, Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο Μέλπως Μερλιέ), Darrell Conklin (City University London), Πέτρος Σαριδάκης.

Επιστημονική Υπεύθυνη: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου

Εξωτερικοί συνεργάτες: Ραφαήλ Πυλαρινός, Ιάσων Αντωνόπουλος, Μαρία Χναράκη, Αναστάσιος Χαψούλας

Το πρόγραμμα αυτό περιλμβάνει την ψηφιοποίηση διαφόρων ειδών Κρητικής Μουσικής (π.χ. κοντυλιές, συρτά, νανουρίσματα, μοιρολόγια) σε συμβολικές μουσικές αναπαραστάσεις και τη συγκριτική μουσική ανάλυση των δεδομένων αυτών χρησιμοποιώντας μεθόδους μηχανικής μάθησης και ειδικότερα ανακάλυψης μουσικών χαρακτηριστικών προτύπων (pattern discovery) για το κάθε είδος και το κάθε μέρος της Κρήτης.

 

Τίτλος: MIROR - Musical Interaction Reying on Reflexion (2010 - 2013)

Χρηματοδότηση: European Comission, FP7 ICT

Επιστημονική ομάδα: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου (Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής Τεχνολογίας, Τμήμα Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών), Αγγελική Τριανταφυλλάκη (Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια Πλήρους απασχόλησης, Τμήμα Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών), Άγγελος Πικράκης (Τμήμα Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πειραιά)

Επιστημονική Υπεύθυνη Ομάδας Πανεπιστημίου Αθηνών: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου

Partners: University of Bologna (Συντονιστές), University of Goteborg, University of Athens (Τμήμα Μουσικών Σπουδών), University of Genoa, University of Exeter, Sony Computer Science Lab, Compedia Israel.

 

Τίτλος: ΔΙΕΣΗ: Ολοκληρωμένος Σχεδιασμός και Υλοποίηση Συστήματος Δικτυακής Μουσικής Εκτέλεσης (Comprehensive Design and Implementation of a Networked Music Performance System MusiNet). (2013-2015)

Χρηματοδότηση: Το Πρόγραμμα υπό κωδικό αρ. 3579 [Συνεδρίαση 373] υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

Συμμετέχοντες: Πανεπιστήμιο Κρήτης-Συντονιστής, ΕΚΠΑ, ΑΣΟΕ και ΤΕΙ Κρήτης. Επιστημονικός Υπεύθυνος, Καθηγητής Παναγιώτης Τσακαλίδης.

Επιστημονική ομάδα ΕΚΠΑ: Αλέξανδρος Ελευθεριάδης, Χριστίνα Αναγνωστοπούλου, Βασιλική Λαλιώτη


Τίτλος: COINVENT - Concept Invention Theory. (2013-2016)

Χρηματοδότηση: European Comission, FP7

Μέλος της ερευνητικής ομάδας του ΑΠΘ: Χριστίνα Αναγνωστοπούλου